Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

Uygurlar Moğollar’a isyan ediyor...

“On iki T’ie-le (Teleut) kabilesi ... 4.yüzyılda yüksek tekerlekli arabalarla, sığırlarını ve yılkılarını da beraberlerine alarak daralan çölleri terk edip büyük bir şevkle göç ettikleri kuzeyde kendilerine ağır vergiler koyan vahşi Jujanlar’ın eline düştüler.

Teleutler tam bir asır (384-487) Jujanlar’ın boyunduruğu altında yaşadılar. Fakat 488’de beklenilmeyen bir çabuklukla isyan bayrağını açıp Kara İrtiş vadisine göçederek, oradaki zayıf Hunlar’ın torunlarının kurduğu devleti yani Yueban’ı ortadan kaldırmak suretiyle istedikleri bağımsızlığı elde ettiler.

Teleut kadınlarının bir yüz yıl boyunca kendileriyle hiçbir yakın temasa geçmedikleri Büyük Bozkır yerlileri Hunlar’ın passionerliğinden etkilendiklerini nazarda tutmak gerekir. Ne de olsa boş ama kendilerine yabancı olmayan topraklara göç etmişlerdi.”

(L.N.Gumilöv, Hazar Çevresinde Bir Yıl, S.241)