|
|
|
|
Ay
Tengride Kut Bulmış Alp Bilge Kağan kimdir? “Ay
Tengride Kut Bulmış Alp Külük Bilge Kağan 808 senesinde ölünce yerine Ay
Tengride Kut Bulmış Alp Bilge Kağan (Ay Tanrıda saadet bulmuş, kahraman
Bilge Kağan) geçmiştir. Bu
kağanın diğer Uygur kağanlarına nazaran önemi, Karabalgasun yazıtını
kendi adına yazdırmış olmasıdır. Bu dönem Uygurları’nın ve bilhassa
kağanlarının faaliyetlerini en az Çin kaynakları kadar bu yazıttan öğreniyoruz. Karabalgasun
yazıtı, Türkçe, Çince ve Sogdca olarak yazılmıştır. Bütün dillerdeki
metinler ne yazık ki şimdiye kadar sağlıklı bir şekilde Türkçe’ye
kazandırılamamıştır. Ay
Tengride Kut Bulmış Alp Bilge Kağan’ın önemli siyasi faaliyeti yoktur.
Kendinden önceki kağanlar gibi Maniheizm’in yayılması için fazla bir
gayret göstermemiştir. Bu
kağan da Çin İmparatorundan bir prenses istemiş ve şimdiye kadar olduğu
gibi, bu prensesin de Uygur ülkesine gitmesi çok masraflı olduğundan
imparator bu evliliğe razı olmamıştır. Bu sırada Uygurlar’dan Çin’e
gelmiş olan 8 Mani rahibinden bu
mesele için aracılık yapması istenmiştir. Bu Mani rahipleri aracılığıyla
Uygur kağanı bu isteğinden vazgeçmiştir.” (Prof.
Özkan İzgi, Çin Elçisi Wang Yen-Te’nin Uygur Seyahatnamesi, S.23)
|