|
|
|
|
Uygur Hakanlığı nasıl kuruldu? “Kabilelerden teşekkül eden
konfederasyonlar hiçbir zaman güçlü ve disiplinli otoriteye sahip ordalara
yani savaş teşkilatlarına dayanmazlar. 495-496’da Eftalitler’den ağır
darbe yiyen Teleutlar (Uygurlar, b.n.) bilahare 516’da şiddetli bir tokat da
Jujanlar’dan yiyerek 541’de onların boyunduruğu altına girdiler. 546’da ise Açinalar’ın boyunduruğu altına girdiler ve tam 200 yıl
bu boyunduruktan kendilerini kurtaramadılar. Onların başkalarının esaretinde
kalmalarının belli başlı iki sebebi vardı: Birincisi Balhaş’tan
Baykal’a kadar çok geniş bir arazi üzerinde dağınık vaziyette yaşamaları,
ikincisi ise barışsever olmalarının yanısıra birbirinden kopuk halde
bulunmalarıdır. Neticede bu kabilelerden biri yani
Seyanto ortadan kalkarken, diğerleri Yukarı Angara’da Kurıkanlar ismiyle
varlığını korudu. Üçüncü bir grup ise çeşitli kabilelerle
-Kibi- birleşti. Sadece bir kabile –Uygurlar veya
Tokuz Oğuzlar- konfederasyona bağlı kabilelerin bakiyelerini çevrelerinde
toplayarak 745’de Göktürk Hakanlığı’nı yıkıp, eski müttefikleri
Basmil ve Karluklar’ı mağlup etmek suretiyle, 747’de bir asırdan daha az
ayakta kalmayı başarabilen ve 840’da yıkılan Uygur Hakanlığı’nı
kurdular.” (L.N.Gumilöv, Hazar Çevresinde Bin Yıl,
S.242) |