Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Türkler’e bağlı boylar hangileridir?

(5-9. yüzyılda)

“İlişik listelerde binden fazla kavim ve kabile ile aile adı toplanmıştır ki bunlar Çin kaynaklarında bulunmakta ve Çin’in şimalindeki (kuzeyindeki, b.n.) kavimlere taallük (ilgisi olma, b.n.) etmektedir. Adlar, kaynakların verdikleri şekil ve nizamda gösterilmiştir. Bunlar, malum olan adların hepsi değildir, metinlerde dağınık halde de adlar vardır ki, onlar burada zikredilmemişlerdir. Burada yalnız tanınmış yahut nispeten tanınmış ve gruplara toplanmış olanlar vardır.  Bazı adların yazılışı kat’i olarak tespit edilmemiştir. Adların çoğunun aidiyetleri henüz şüpheli yahut meçhuldür. Biz burada her nevi nazariyeden uzak durduk. Adları, şimdiki araştırmalara faydalı olabilecek bir malzeme olarak sunuyoruz. Burada zikredilen kabile ve klanların çoğu üzerinde henüz çalışılmamıştır. Ekseriya bunlara dair pek az malzeme mevcuttur. Avrupa literatüründe (bilhassa E.Chavannes’ın araştırmasında), kabilelerin bir kısmı işlenmiş yahut zikredilmiş olduğundan, biz mukayeseleri kolaylaştırmak için İngiliz transkripsiyonunu muhafaza ediyoruz...”

1.  A-hsi-chi                    Nu-shih-pi grubundan bir boy

2.  A-lang-ni                    (Alanlar?)

3.  A-li-shih                     Türkeş boyu

4.  A-pa                          Tölös boyu

5.  A-pu-sih                     Tölös boyu

6.  A-tieh                        Tölös boyu (=Ediz?) (Ho-tieh,Hsieh-tieh)

7.  A-wu-tso                    Uygur boyu (A-wu-ho, A-wu-shan

8.  Ai-yeh-wu                   Tölös boyu

9.  Ch’i-pi                        Tölösboyu (=Korbar?)

10.Ch’ieh-mi                     (?)

11.Ch’ieh-mo                    Ting-ling’lerin kuzeyinde bir boy

12.Chih-she-ti                  Türk boylarından

13.Ch’ih-sih                      Karluk boyu

14.Chü-ch’üeh                  Türk (?) boylarından

15.Chü-lo-po                    Uygur (?) boylarından (=Kurabiri?)

16.Ch’u-mi                       Türk boylarından (=Çumul?)

17.Ch’u-mu-k’un               Tu-lu boylarından

18.Chü-pi-shih                 Türkeş boylarından

19.Ch’u-yüeh                   Türk boylarından

20.Fu-li-chü                     Tölös boylarından

21.Fu-lo-pu                      Tölös boylarından

22.Ho-sa-k’o                     Kazaklar

23.Hsieh-yen-t’o                Sir-Tarduşlar

24.Ho-lan                         Kuzey Ordos’ta bir boy (Alaca?)

25.Hsi-chieh                     Tölös boylarından

26.Hsi-su                         Türk boylarından

26a.Hsi-yeh-wu                Uygur boylarından

27.Hsieh-sa                      Türk boylarından

28.Hsin-li                         Mao-tun’un yendiği boy

29.Hu-hsieh                     Tölös boyu

30.Hu-lu-wu                     Türk boylarından

31.Hu-tu-ko                     Uygur boylarından

32.Hu-wen-su                   Uygur boylarından

33.Hun                            Tölös boylarından

34.Hun-yü                        Hsiunğ-nu’lar kuzeyinde bir boy

35.Hun-yü                        Mao-tun’un yendiği kavim

36.Huo-hsün                     Türk boyu

37.I-chih                          (Orta Asya’da bir memleket)

38.I-fu-ti                         T’u-yü-hunlar’ın kuzeyinde bir kavim

39.Ko-hsi                         Türk boyu?

40.Ko-k’un                        Mao-tun’un yendiği kavim

41.Ko-sa                          Uygur boylarından

42.Ko-shu                        Türkeş boylarından

43.Ku-li                            Baykal’ın kuzeyinde bir kavim

44.Ku-li-kan                      Türk boylarından

45.Ku-su                          Türk boylarından

46.Ku-lun-wu-ku               Tölös boylarından

47.Kung-yüeh                   Türk boyu? (=Kungur?)

48.Lou-fan                       Kuzey Çin’de (Shansi’de) bir boy

49.Mao-hsieh-hsi-ch’ih       Uygur boylarından

50.Mo-lo (Mo-la)               Karluk boylarından

51.Mo-ko hsi-ch’i              Eski Uygur boyu

52.Mo/ho                         Türkeş boyu

53.Nu-erh-kan                  Türk boyu?

54.Nu-shih-pi                   Türk boyu

55.Pa-sai-kan                   Nu-shih-pi boylarından

56.Pa-yeh-ku                   Tölös boylarından (=Bayırku)

57.Pai hsi                         Tölös boylarından

58.Pi-shih                        Türk boyu?

59.P’o-fu                         Karluk boyu

60.Po-ma                         Türkler’in kuzeyinde bir boy (=Alaca)

61.P’u-ku                         Tölös boylarından (=Baku?)

62.P’u-lei                         T’ien-shan’da bir boy, sonraki A-wu

63.Pu-tu-ken                    Hunlar’ın boyu

64.Sha-t’o                       Türk boylarından

65.Shang-k’o-ku                Hsien-pi boyu

66.She-pi                         Türk boyu?

67.She-she-t’i                   Tu-lu boylarından

68.Shu-ni-shih                  Tu-lu boylarından

69.Sih-chieh                      Tölös boylarından

70.So-ko                          Türkeş boylarından (=Sikari?)

71.So-ko                          Tölös boylarından

72.T’a-shih                       Karluk boylarından

73.To-lan-ko                    Tölös boylarından (Telengut?)

74.Ts’u-lung-hu                Tölös boylarından

75.T’u-ch’ih-shih               Türkeşler

76.Tu-po                         Tölös boylarından

77.T’u-lu-wu                    Uygur boylarından

78.Tu-lu                          Batı Türkleri’nden bir boy grubu

79.T’ung-lo                      Tölös boylarından (=Tongra?)

80.Wei-ho                       Tölös boylarından (=Uigur?)

81.Wu-chieh                    Hsiunğ-nu’ların yendiği kavim

82.Yao-lo-ko                    Eski Uygur boyu (=Yağlakar?)

83.Yao-wu-ko                   Uygur boyu (=Yalko? Veyahut =Yabutkar)

84.Yen-mien                     Tölös boylarından (=Emin?)

85.Yüan-ho                      Tölös boylarından

(Prof. Dr.W.Eberhard, Çin’in Şimal Komşuları, Türk Tarih Kurumu Yayınları VII. Seri No.9a, İkinci baskı 1996, Çeviren Nimet Uluğtuğ)