Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

Ämäl Bayramı ne zamandır?

“Havaların ısınması ve karların erimesiyle baharı karşılamak için Batı Sibirya Tatarları’nca 22 veya 23 Mart’ta kutlanır.^* Halk tarafından kesin bir gün tespit edilmediğinden, Batı Sibirya Tatarları’nın yaşadığı köylerde kutlama günü, bir gün farklılık gösterir. Genellikle 22 mart’ta kutlanan bayram, bazı köylerde 23 Mart’ta kutlanır.

Bayramdan bir gün önce bayram hazırlığına başlanır. Misafirlere ikram etmek ve çocuklara dağıtmak üzere kuru yemişler, şekerler, bisküviler alınır, tukats ve göltsälar hazırlanır. Bayram günü çocuklar –önde küçükler arkada büyükler olmak üzere- ellerinde torbalar olduğu halde köyün bütün evlerini dolaşarak “Ämäl tukats sataka”^** veya “Bér göltsäsén ayagan, artın yirgä tayagan”^*** deyip tukats ve göltsä ister. Çocukların geldiğini işiten ev sahibi, bir gün önce hazırladığı şekerleri, bisküvileri ve pişirdiği tukats ve göltsäleri kapının önüne serper. Çocuklar bunları toplayarak torbalarına koyar. Ämäl Bayramında at yarışları yapılır ve köy sâkinleri birbirlerine ziyaretlerde bulunur. Evlere gelen misafirlere bayram için hazırlanan tukats ve göltsäler ikram edilir.”

* Aynı amaçla 21 Mart’ta bazı Müslüman ülke ve Türk topluluklarınca Nevruz Bayramı kutlanır. Kazan Tatarları ise baharın Nevruz’u değil, toprağı sürme zamanı Sabantuy Bayramı’nı kutlar.

** Amal Bayramı için pişirilen tukats sadakası

*** Bir göltsesini kıskanmış, Arkasını yere dayamış.

Tukats : Yağ, yumurta, şeker katarak mayasız hamurdan türlü şekillerde yapılan yiyecek.

Göltsä : Mayalı hamurdan tavada pişirilen yiyecek.

(Erdal Şahin, Batı Sibirya Tatarları’nın Tarımla İlgili Gelenekleri, Sibirya Araştırmaları, S.311)