|
|
|
|
Karaorman Tatarları kimdir,
adları nereden gelir? “Burada kullanılan Almanca
Schwarzwald-Tataren tâbiri, Rusça Çernovıye Tatarıy ve Tatarca Yış-kiji sözünün
tercümesidir, çünkü bu Tatarlar’ın hepsi de Katunya’nın doğusundaki
çam cinsinden sık ormanlarla örtülü dağlarda yaşar; bu gibi sahalara
Ruslar çeren, Altay-Tatarları yış derler. Altaylılar bu Tatarlar’a
Tuba dahi derler. (Koybal ve Soyonlar da kendilerini böyle tesmiye
eder, bundan başka Sibir tarihinde zikredilen Tubinler’e de işaret etmek
isterim.) Tuba adı bile bu Tatarlar’ın doğudan göçüp
geldiklerini ispat etmektedir. Bunlar harhalde, geçen yüzyılın başında artık
Türkleşmiş olarak Teletsk Gölü ile Katunya arasındaki bölgeye göçeden
Samoyed kabilelerinden olsa gerektir. Şimdi çok yerde Altaylı ve Teleütler’le karışmış
olup, dilleri de Altayca’ya pek yakın bulunmaktadır. Dillerinin lehçe özelliklerine
bakarak bunların Kırgızlar tarafından Türkleştirildiklerinin ispat
edilebileceğini umuyorum. Onların çoğu bugün bile avcılık, katran tohumu
ve kök toplamakla geçinirler ki, Çinliler Du-bolar’dan bahsederken de aynı
şeyi söyler. Karaorman Tatarları beş kabileye bölünüp, her biri ayrı bir
zaysanlığa tâbidir. 1) Küsön (soyları:Küsön ve Çädibäş); 2)
Tirgäş (soyları: Togus, Yobur-Çıgal); 3) Kömnöş (soyları:Kömnöş,
Yalan, Tôn, Çıgal ve Palan); 4) Yüs (soyları:Yüs ve Şor); 5) Torgul, sayıları: Küsön 275 erkek, 234 kadın. Tirgäş 385 erkek, 383 kadın. Kömnöş 756 erkek, 705 kadın. Yüs 257 erkek, 232 kadın. Torgul 121 erkek, 116 kadın. Toplam 1794 erkek, 1670 kadın.” (W.Radloff, Sibirya’dan 1.Cilt, S.201)
|