Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

Çiçek hastalığı bir Rus kadınıdır!..

“Saxalar’ı (Sahalar veya Yakutlar) en çok öldürüp bitiren hastalık Çiçek’tir. En son olarak 1873-1874 yıllarındaki büyük salgında pek çok Saxa ölmüştür. O zaman bütün soyuyla pek çok aile ölüp bitmiştir.

Bütün aileler çiçek hastalığından korunmak için uzakta, ormanın içinde kendilerine küçük evler yapmışlar. Köpeklerin hepsini öldürmüşler. Odunlarını evin içinde keser, dışarıda konuşmaz, odunu, otu gece taşır, hatta böğüren ineği bile dışarı çıkarmazlarmış.

Bütün bunlar şunun için yapılırmış: Onlara göre çiçek hastalığı ‘bayan’ ya da ‘ebe’ denilen bir RUS kadınıdır ve o, bütün gün etrafı dinler. Köpeğin havlayışını, insanların, hayvanların, baltaların, kızağın sesini duyduğu zaman ailenin var olduğunu anlayıp gelir diye düşünürler, ondan korktukları için böyle saklanırlarmış.”

(Yuriy Vasilyev, M.Fatih Kirişçioğlu, Gülsüm Killi, Saha (Yakut) Halk Edebiyatı Örnekleri, S.41)