|
|
|
|
Hangi Ermeni, Gürcü ve Süryani kaynaklarında Oğuzlar’a
ilişkin bilgi vardır? “Selçuklu zaferleri sayesinde, 11-13. yüzyıllara ait
Ermeni, Gürcü ve Süryani kaynaklarında da Türkmen ve Oğuz boyları hakkında
bilgilere rastlamak mümkündür. Ermeni tarih kaynaklarının başında
Arisdaques de Lasdiverd (11.yüzyıl), Urfalı Mateos (12.yüzyıl) ve Erivanlı
Mkhithar’ın (13.yüzyıl) kronikleri gelmektedir. Adı geçen müelliflerin
eserlerinde Selçuklular’ın Kafkas-ötesi ve Anadolu seferlerinden
bahsedilmektedir. Bunların dışında Türkmen-Gazneli savaşları ve Selçuklular’ın
kökenine ilişkin bilgiler de bulunmaktadır. Ermeni tarihçilerinin Selçuklu
boyları hakkındaki görüşleri, genellikle 12. yüzyıl müelliflerinden
Iohanna Sarkavaga’nın eserlerine dayanmaktadır. 13.yüzyıl müelliflerinden
Vardan Bardzeberts ve Kirokas Ganzakets, onun ‘Türklerin Seferlerine ve
Tarihine Giriş’ adlı eserinden bahseder. Selçuklu boyları hakkında, Gürcü yıllıklarında da
ilginç bilgilere rastlanmaktadır. Matiane Kartlisa’da (11.yüzyıl) Selçuklular’ın
Gürcistan’a yaptıkları ilk
seferler ve Sultan Alp Arslan ile Melikşah hakkında bilgiler bulunmaktadır.
12. yüzyılda kaleme alınan diğer bir Gürcü kaynağında ise, Selçuklular’ın
Kafkas-ötesi işgalleri anlatılmaktadır. Türk dilli Orta Asya kavimlerinin Orta Çağ tarihi hakkındaki
önemli kaynaklar arasında, Suriyeli Mikael yıllığını da belirtmeliyiz.
12. yüzyılın Suriye müelliflerinden olan bu zatın eserinde Türkler’in ülkesi,
meşguliyetleri, yaşam tarzları, töreleri hakkında özel bir bölüm
bulunmaktadır. Suriyeli Mikael, Selçuklular’ın Merkezi Asya’dan Orta
Asya, İran ve Yakın Doğu ülkelerine yaptıkları göçlere büyük önem
verilmiştir. Yıllıkta, Kıpçak ve Selçuklu seferleriyle ilgili ilginç
rivayetler de yer bulmaktadır. Suriye kaynakları arasında Ebu’l-Farac’ın eseri, özellikle
belirtilmeye değerdir. Eserde, Selçuklu Devleti’nin ortaya çıkışı ve
tarihi ile ilgili bölümler de bulunmaktadır.” (S.G.Agacanov, Oğuzlar, s.43) |