Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Batı Moğolistan Tatarları kimlerdir, kendilerine hangi adı verirler?

“Batı Moğolistan Tatarları hakkında nispeten esaslı malumatı ancak Potanin’de bulabiliyoruz. Moğollar bu Tatarlar’a Uranghay dediği gibi bu ismi Altaylı Dağ Kalmıkları ile Çuyalılar için de kullanırlar. Çin bölgesinde yaşayan bu Türkler’e Ruslar toptan Sayantsıy, Altaylılar ve Abakan Tatarları Soyong der; bilim eserlerinde ise umumiyetle Soyon veya Soyot olarak zikredilir.

Bu Tatarlar, kendileri için umumi isim olarak Tuba adını kullanırlar; hiç olmazsa Dsinsilik ve Kokçolut Soyonları Potanin’e kendilerini böyle tanıtmışlardır. (Çinlilerce Dubo ve Sibir tarihinde Tubin denen isimlere işaret edelim.)

Bunlar, Kobdo Nehri’nin menbalarından Kosogol Gölü’ne ve umumiyetle Tangnu-Ola’nın kuzeyindeki kalmak üzere daha da doğuya uzanan Rus sınırındaki dar arazi parçasında yaşarlar; bu dağ sırtının güneyinde de, yani Tangnu-Ola ile Çin sınır istihkamları hattı arasında uzanan ancak 30-40 verst (1,07 km. b.n.) genişliğindeki dar bir sahada yine Soyonlar oturur.

Bu hattın güneyinde Potanin ancak iki yerde Tatarlar’a rastlamıştır: 1) Kobdo Nehri’nin, Kokçolut adı verilen membaında. Daha güneyde oturan münferit Tatar Aileleri şimdi artık tamamiyle Moğollaşmıştır. Bu kabile içerisinde Moğol unsuru, Budizm’le birlikte gittikçe daha fazla nüfuz etmektedir.”

(W.Radloff, Sibirya’dan 1.Cilt, S.206)