|
|
|
|
Samoyedler’le karışan
kabile hangisidir? “Soyon kabilelerinin yayılış
ve taksimatını öğrenmek hususunda Castrén de benim gibi muvaffak olamamıştır.
Ancak
kendisinin seyahat mektubunda Şadazk Karakolu’ndan itibaren at üzerinde
Soyon Dağı’nın esas doruklar çizgisinden gittiğini ve Amıl Nehri’nin güneyinde
Soyonlar’a rastladığını bildirmektedir. Castrén’in Soyonlar hakkındaki fikri hulâsa
olarak şunlardır: 1)Birçok Soyon soy adları Samoyed adları ile aynıdır;
2)Matter ismindeki Soyon soyu ananeye göne, hiç şüphesiz Samoyed olan
Mattorlar’ın neslinden gelmektedir; 3)Tot soyu eskiden, Koyballar’ın Köllör
soyu ile aynı dili konuşmuştur ki, Castrén 1847 yılında bunlar arasında
Samoyedce kelimelerden anlayanlara rastlamıştı; bundan başka Castrén 4)Kaydıng
ve Bay gibi bazı Koybal soylarının da Ostyak-Samoyed neslinden geldiğini
tespit etmiş ve 5)Bazı Yenisey-Ostyak soylarının ki bunlara Samoyedler’den
daha seyrek rastlanırmış, Soyonlaştığını ileri sürmüştür. İrkutsk’tan yazılmış 1 Mart 1848 tarihli
mektubunda Castrén bir daha Soyonlar’a temas ederek, Tukin bozkırındaki Burätler
arasına Irkıt adında bir Soyon soyunun göç ettiğini bildirmektedir
(vergiye tâbi 57 şahıs). Bu Soyonlar’ın bozkırda yaşayan kısmı
tamamiyle Burätleşmiş, fakat dağda yaşayanları Karagas Türkçesi konuşuyorlarmış. Bütün bu anlatılanlardan görüyoruz ki
Soyonlar’ın umumi halk adı Tuba olup, Kobdo membaından Kosogol’a kadar
olmak üzere Kemçik boyunda ve Ulu-Käm sistemi civarında ve bunun doğusunda
da Tunkin Bozkırı ile Selenga sistemine kadar olmak üzere oldukça mühim
kitleler halinde Sibir hududu boyunca yaşamaktadırlar.” (W.Radloff, Sibirya’dan 1.Cilt, S.208)
|