|
|
|
|
Karluklar Kara Hanlılar’ı Moğollar’a şikayet etti...“Karluklar
Kara Hanlı (ve hatta belki Selçuklu) memurlarının zulümlerine maruz kaldı.
Şikayetlerinin bir fayda sağlamadığını gören Karluklar, Balasagun’a
gidip Hıtay Kür ‘Gür’ Hanı’na gördükleri zulmü anlattılar ve onu
Maverau’n-nehr’in fethine teşvik ettiler. Bunun üzerine Kara Hıtaylar
harekete geçti. İlk
önce Kara Hanlı Hükümdarı Sultan Mahmud’u 1137 yılında Hocend yakınlarında
yenen Kara Hıtaylar, 1141’de de Selçuklu Sultanı Sancar’ı Semerkand
civarında, Katvan Çölü’nde ağır bir mağlubiyete uğrattılar. Kara
Hıtaylar’ın bu başarılarında Karluklar da mühim bir rol oynadılar. Artık
bu tarihten itibaren onlar Maveraun/nehr’de istedikleri gibi yaşadı. Hatta
evvelce kendilerinin uğradığı zulmü şimdi yerleşik halka yapmaya başladılar.
Kara Hanlı Hükümdarı İbrahim b.Muhammed (unvanı Tamgaç Buğra Han),
Karluklar’ın elini zulümden çekmeye çalıştı ise de başarı gösteremeyerek
öldürüldü.(1156) Yeni
Kara Hanlı Hükümdarı Ali b. el-Hasan (ünvanı ilk önce Kök Sağun, sonra
Çağrı Han) Karluklar’dan öç almak için başları Beygu Han’ı öldürttü.
Bunun
üzerine Laçin Beğ, Beygu Han’ın oğulları ve diğer Karluk büyükleri
1158 yılında Harizim Şah İl Arslan’ın müdahalesi üzerine Karluk beyleri
eski mevkilerini elde ettiler. Fakat Kara Hanlı hükümdarı Karluklar’ın
davranışlarından memnun değildi. Herhalde onun ricası üzerine Kara Hıtay
Kür (Gür) Han’ı Karluklar’ın Kaşgar taraflarına göç ederek oralarda
çiftçilik yapmalarını emretti. Ancak bu emrin sonra geri alındığı veya
uygulanmadığı anlaşılıyor. Çünkü Karluklar’ın 1160 yılında Keş,
Saganiyan ve Tirmiz taraflarında yaşadıklarını ve Kara Hanlı 2. Mesud Kılıç
Tamgaç Han’ın onlar ile savaştığını biliyoruz. Fakat bu tarihten sonra
bir daha Karluklar’dan bahsedilmiyor.” (Faruk
Sümer, Eski Türklerde Şehircilik, S.66-67) |