|
|
İl sözcüğü ve kend beyi… “… Aslında il sözünü, Kutadgu Bilig nasıl anlıyordu? Bu da ayrı bir tartışma konusudur. Çünkü Türklerin bu kültür deyimleri, bölge ve çağlara göre sık sık küçük değişikliklere uğramıştı. ‘Negü tir, eşidgil, bu il-kend begi’ ‘Bu İl-kend begi’nin ne dediğini işit!’ Bu şiirde il sözü, ‘devlet ve memleket’; kend ise şehir olmalıydı. 11. yüzyıl Türklerine göre ‘el-kend begi’ ne demek idi? Aslında böyle bir şiir kitabında, bu gibi devlet ve idare deyimlerini, kesin olarak tanımlamak ve açıklamak çok güçtür. Çünkü şair bu deyişleri, şiirin veznine ve ahengine göre seçip söyleyebilirdi. Ama bizim için önemli olan, il-kend begi gibi bir deyimin, o çağda Türkçe’de bulunuşu idi. Bu gibi anlayış ve deyimleri, burada fazlaca kurcalamayacağız.” (Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş cilt 1, s.223) |