Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Uygurlar büyük şehirleri küçük şehirlerden nasıl ayırıyordu?

“Türk kültürünü geliştiren en önemli merkezler idiler. Uygurlar, ‘Büyük şehirleri’, küçük şehirlerden , ulug balık, yani ‘ulu şehir’ adı ile ayırıyordu. Uygurlar, bilindiği üzere, M.S. 840 yılına kadar Orhun Irmağı kıyılarında oturmuşlardı. Togu Balık gibi, Uygurlar’ın ataları olan Dokuz Oğuz şehirlerinden, Göktürk yazıtlarında bile söz açılmış...(tı).

Bu sırada Uygur Kağanlığı henüz kurulmamıştı. Uygur Kağanlığı Dokuz Oğuzlar veya Dokuz Boy tarafından 744 yılında kurulacaktır. Uygur Kağanı, bu Dokuz Boy’dan biri olan Yaglakar Boyu’ndan geliyordu. Orhun’daki bu ilk Uygur Devleti’nin ikinci kağanı ise, Çinliler’in Moyen-Çur dediği, Bayan-Çur Kağan idi. Bu ünlü Uygur Kağanı, ‘Suğdak, (yani Batı Türkistanlılar) ile Çinliler’e, Selenga Irmağı’nda Bay-balık (adlı bir şehir) yaptırıverdim’ diyordu. Eski Türkçesi şöyledir: ‘Sugdak Tabgaç’ka Selene’de Bay-Balık. Yapıtı birtim.’ ”

(Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş, c.1, s.183)