|
|
Barçınların çeşitleri nelerdir? “Eşüklik barçın:
Kaşgarlı Mahmud’a göre, ‘Eşüklik-barçın, bürgü yapılmak için hazırlanmış,
bir ipekli kumaş’ demektir. Eşüklik sözü
kaf ile yazılınca ise,
‘ipekli kumaş sahibi olan kişi’ manasına geliyordu. Yollu ve yolak barçın: Yine
aynı kaynağımız, bu konuda şöyle diyordu: ‘Yolak-barçın, yol yol çizgileri
bulunan ipekli kumaş demektir. Üzerinde çizgileri bulunan her şey için de,
böyle denirdi.’ Yolak sözünün asıl manası ise, ‘çığır, cılga ve kırlardaki
küçük yollar’ demektir. Yeşil yüzlü barçın: Biz tabii olarak burada kaynaklarda ne var ise, onları veriyoruz. Bunlara,
kendimizden bir şey katmıyoruz. Yine aynı kaynağımız, bu konuda şöyle
demektedir: ‘Yer, kumaşın veya argacın bir yüzü demektir. Kendisinde
renklerden birisi olan arış ve argaç gibi şeyler ki, öbür renkler de buna
uyar. Yeşil yerlig barçın, yeşil yüzlü ipek kumaş demektir. Yeşillik bu
kumaşta asıl olup, diğer renkler
az bulunur.’ Döşeklik barçın: Bilindiği
üzere ipekli kumaşlar, yalnızca döşek yapmak için, ayrı olarak yapılmazdı.
Ancak Türkler’in, ipekli kumaştan bile döşek yaptıklarını gösterebilmek
için, bu başlığı açmış bulunuyoruz. Aynı kaynak, ‘Töşeklik-barçın,
döşekle döşeğe benzer şeyler yapmak için, ayrılmış ipek kumaş’,
demektedir, diyordu. Barçın’ın rengi ve solması:
Çin ipeklilerinin de renkleri solardı. Nitekim aynı kaynağımız bunun için,
11. yüzyıl Orta Asya Türkleri’nden kalma bir vesika vermektedir:
Barçın
budagı onğdı: İpekli kumaşın rengi soldu’, demek idi. Aynı şey için
bazen de, ‘barçın onğuktı’ derlerdi.’ ” (Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş, cilt 5, s.397) |