|
|
Türkler brokard tekniğini biliyor muydu? “Brokard tekniği, Türkler’de eskiden beri yapılan,
çok değerli bir işti. Eski Türkler üzerindeki Çin kültür ve
geleneklerinin tesirleri, bu çeşit işlemelerin gelişmesinde mühim bir rol
oynamıştı. Çünkü bu çeşit işlemeler, çok eski bir Çin geleneğiydi. Eski Türkler, ‘ibrişim’ için ‘çikin’ derdi. Bu
sözü, çekin diye de okuyabiliriz. Çekin yıpı, yani ipi, diye bazen açıklamalarda
da bulunulurdu. Çikin veya çekin sözleri, 11. yüzyıl Türkleri’nde,
‘ipek kumaşı altın sarılı ibrişimle, yani kılabtan ile dikmek’ manasına
da söyleniyordu. Kaşgarlı Mahmud’a göre, ‘ipekli kumaşı bu şekilde
dikmek veya nakışlamak’ için de bu çağ Türkleri, çikin çiknedi
diyorlardı. Kızlar, bu gibi işleme ve nakışları yapan kimselerdi. Bunun içindir
ki, 11.yüzyıl Orta Asya Türkleri’nden derlenen örnekler, daha çok kızlar
ile ilgiliydi. ‘Kız çikin çiknedi’, yani, ‘kız nakış işledi’,
daha doğrusu, ‘kız altın tellerle kumaşın üzerine motif ve resimler yaptı’
deniyordu. Erkekler ise, başka işler yapıyordu. ‘Er çikne çiknedi’
denince de ‘adam tarlaya sürgü çekti’ manası çıkarılıyordu. Altın
tel ile işleme geleneği, -biraz da Çin tesiriyle-, Türkler’de çok eski ve
yaygındı.” (Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihi, cilt 5, s.346)
|