|
|
Kırmızı çizme ve sarı çizme neyin sembolüdür? “Kırmızı kemer ile kırmızı çizme, Orta Asya Türk
tarihinde bir hükümdarlık sembolü idi. Eski Anadolu metinlerinden birinde
de, şu cümleyi buluyoruz: ‘Anı kızıl edügünden bildiler ki, Sultanlar
âdeti kızıl edük geymektir’. Anadolu’ya gelen Avrupalı gezginlerden Bertrandron de
Brocquier de, Anadolu’daki Türkler’in büyük bir kısmının, ‘sarı çizme’
giydiğini kaydetmiştir. Bu ünlü kaynaktan sonra Redhouse da, ‘sarı çizme
giymek’ deyişinin Türkçe’de ‘dünyada en üst mertebeye erişmek’
manasına geldiğini ifade etmekten çekinmemiştir. Anadolu Türkçesi’ni çok iyi bilen A.Vefik paşa ise,
‘Sarı Çizme’ maddesinin karşılığına ‘şöhret’ demekle, bütün
anlayış ile görüşleri hülasa etmiş oluyordu. Evliya Çelebi, Fatih’in
‘âsümanî çizme’ giydiğinden söz etmişti. Fakat biz bu deyişin, biraz da mecâzi manada kabul
edilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Anadolu’dan derlenen sözlerde, Farsça çizme
manasına gelen mûze, ser-mûze, cermuk gibi sözlerin, en ufak bir tesir ve
izini bile görmüyoruz.” (Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş, cilt 5, s.115) |