|
|
“Kervan yolda düzülür” değil “göç yürüye yürüye
düzelir”! “Yeni
‘yurt edinme’ bakımından yapılan göçler, Türk tarihinde iyi bir
hareket olarak görülmüştür. Meselâ bu konuda, şöyle atasözlerine de
rastlıyoruz: ‘Göçün rahat olsun, konuşun kazançlı (olcaylı) olsun!’. Burada ‘göçün olcaylı olsun’ demekle, yeni
ganimetler için iyi dilekte bulunulmak istenmektedir. Büyük göçler, tabii
olarak kolay ve rahat bir şey değildir. Bu sebeple her an karşılarına, türlü
tehlikeler ve türlü güçlükler çıkabilirdi. Bu bakımdan, Türk atasözleri
arasında, göç edenlere sabır dilekleri de bulunurdu. ‘Göç
yürüye yürüye düzelir’ yani ‘Her iş ve göç yavaş
tamamlanır ve yoluna girer’ gibi. Öyle anlaşılıyor ki, yeni ve toprağı bereketli, iyi
yerlere göç edenler, sevinçli ve biraz da gururlu idi. Bunun için, şöyle
bir atasözü vardır: Göç etmeye karar veren kimse, kendi yurdunda beraber yaşadığı
kimseleri kötüler’. Böyle ebediyen yurdunu bırakarak başka bir yere göçen
kimselere ise, Orta Asya ağızlarında., köçormön, yani göçermen adı
verilirdi. Yazın yaylaya göçemeyip de evinde kalan kimselere de, Türkler
arasında adeta acınırdı.” (Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş, cilt 1,
s.7) |