Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Türkler “yakasına sarılmak” için “cakalaşmak” der!

“Dede Korkut’ta ‘gizlü yaka tutuban yiliştiler’, veya ‘yakalangıla boğazından tutubanı’ gibi, döğüşmekle ilgili deyişler vardır. Orta Asya’da da ‘birbirinin yakasına sarılmak’ manasına söylenen, cakalaşmak, ‘yakalaşmak’ gibi sözleri görebiliriz.

‘Yaka yırtmak’ daha eski Türkçe’de de vardı. Bu sözü biz ise bugün, biraz daha değişik manada kullanıyoruz. Eski Osmanlı metinlerindeki manası da. Biraz daha değişik idi.

Eski Türkçe’ye gelince, bu daha çok, ‘yaka yırtun urlayu’, yani ‘yakasını yırtarak bağırıyor’ gibi bir manaya söyleniyordu. ‘Yaka yırtmak’ eski Moğolca’da ise, ‘sözünden dönmek andını bozmak’ manasına geliyordu.

Görülüyor ki aynı deyişler, biraz değişik manalarda söylenseler bile, eski veya yeni Türkçe’de, hatta Moğolca’da bile, yakın anlayışlar içinde bulunmakta idiler. Aynı sözlerin Farsça’da bulunduklarını da unutmayalım. Ayrıca ‘iki eli yakasında olmak’ deyişi, hem Anadolu’da ve hem de Orta Asya’da görülüyordu.”

(Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş s.52, cilt 5)