|
|
Yaka’nın gerçek anlamı nedir? “Yaka, Türkçe’nin en eski sözlerinden biridir. Esas
manası ‘kıyı ve kenar’ demektir. Elbise yakası manasına da gelir. Moğolca’da,
caka şeklinde söylenir. Harezmşahlar çağında, ‘Yaka kıldı könglekke,
yaka tikti könglekke’, yani ‘gömleğe yaka dikti, taktı’ deniyordu. Ayrıca, ‘yaka kırıgı’, yani ‘yaka kenarı’ gibi
sözlere de rastlıyoruz. Selçuk çağında ise, yurun yuka (yaka), ‘ipek
yaka’ deyişinden söz ediliyordu. Orta Asya’nın birçok ağızlarında ise
yakaya, caka denilir. Orada da, kayırma caka, ‘yatık, bükülebilen yaka’;
‘tik caka’, ‘dik yaka’ gibi yaka çeşitlerine rastlanır. ‘Elbiseye
yaka takmak veya dikmek’ ise geniş olarak cakalamak fiili ile yapılırdı. Anadolu’da sırma yaka, nasıl bir ‘iyi gün
elbisesi’ idiyse, orada da ‘yakasını kunduz derisinden yapayım’ gibi sözlerle,
iyi dilek ve vaatlerde bulunulurdu. Dik yakalar ise aslında bir Çin modası
idiler.” (Bahaeddin Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş s.51, cilt
5) |