|
|
Çapan,
şapan, çapkut ne demektir? “Türkler’in bu üst giyimi, herhalde üzerinde en çok durulması gereken bir elbise olmalıdır. Erzurum ve İçel’de, yaygın olarak ceketlere, çapan derler. Kerkük Türkleri ise bu sözü, yalnızca kaput bezi için kullanırlardı. Aslında
ise eski Türkler, yalnızca üst giyim ve kaftanlara bu adı verirlerdi. Çoğu
zaman da bu elbise, çapan, çapkıt şeklinde iki sözle adlandırılırdı. İslâmiyet’ten
sonra ise bu, Buharalılar’ın giydiği uzun cüppe veya kaftanlar için söylenen
bir tâbir olmaya başlamıştı. Sözlüklerde, ‘kırmızı çapan’ veya
‘Çapan, eski Yemen kaftanıdır, hırka manasınadır’ gibi, açıklamalar
da buluyoruz. Görülüyor
ki aynı söz, hem palto, hem ceket ve hem de hırka için kullanılıyordu. Aslında
kısa alt giyim, yani ceket veya hırkalar, eski Türkler’de cekrek, çekrek sözleri
ile karşılanırdı. Bu, bir Uygur sözüdür. Küçük
hırkaya ise, cengşü adını verirlerdi. Bu Türk sözü, sonradan Moğolca’ya
da, çapan şeklinde geçmiştir. Çapan, Çuvaş ağzında da aynı şekilde söylenirdi.” (Bahaeddin
Ögel, Türk Kültür tarihine Giriş, s.8, cilt 5) |