|
|
Küpelenmek sözcüğü Selçuk çağının başlarından
beri vardır! “Selçuk çağında derlenmiş bilgiler arasında küpe
manasına gelen tolgag sözünü de görüyoruz. Bu da tolgamak, yani dolamak kökünden
geliyordu. Fakat bunun ne çeşit bir küpe olduğunu ise iyice bilemiyoruz. Yine Selçuk çağının başlarında, ökmek sözü de küpe
anlamına geliyordu. Ökmeklenmek de, ‘küpelenmek’, yani küpe sahibi olmak
demekti. Aslında eski Türkler’de ökme veya ökmek sözleri, ‘toplanmış
ve yığılmış şey’ manasına geliyordu. Sonradan Moğolca’da da yine küpe
anlamına gelen bir egemeg sözü ortaya çıkıyordu. Türkler’in ökmek sözü hiç şüphe yok ki Moğollar’ın
bu deyişinden daha eski idi. Buna rağmen Yakutlar’ın iyemek sözü ile
Altaylar’ın kuzeyindeki Türk-Şor ağzındaki ekpek sözünü, hiç düşünmeden
Moğolca’dan getirenler de çok olmuştur. Bu dilciler yukarıda
açıklamaya çalıştığımız teorilerini, Kaşgarlı Mahmud’un
derlediği ökmek küpesini görmeden ileri sürmüşlerdi. Kırgızlar da, bazı
küpelerine iymek derlerdi. Bunu da biz yeni bir bilgi olarak kendimiz katalım. Görülüyor ki Selçuk çağının ökmek küpesi,
hepsinden eski idi. Bu durumda, yukarıda adı geçen Moğolca deyişin daha
eski ve köklü olduğunu belirtmek , bize değil; Mongolistlere (Moğolbilimcilere,
b.n.) düşer. Bu meselede Türk kültürü
daha avantajlı bir durumda görünmektedir. (B.Ögel, Türk Kültür Tarihine Giriş s.244, cilt 5) |