|
|
Asya
Türkleri’nde yeni yıl ne zamandır ve nasıl kutlanır? “Marko
Polo izlenimlerinde Orta Asya Türkleri’nde yeni yıl kutlama geleneği olduğundan
da bahsediyor. Bu bayrama büyük önem verildiği, hatta milli çapta yapıldığı,
törenlerin yoğun geçtiğinden kolayca anlaşılıyor. Seyyaha göre, yeni yıl
Şubat (Mart olması gerekiyor, yani Nevruz Bayramı, b.n.) ayında kutlanıyor.
O gün (yeni yılda) Han’dan küçük çocuklara ve kadınlara kadar herkes
kaftan giyiyor. Çünkü Orta Asyalılar, beyaz rengin uğur getirdiğine inanıyor.
Yeni yılda, ilk gün, büyük Han’a (Kubilay Han) devletin her bölgesinden
hediyeler gönderiliyor. Bütün yıl Han zorluk görmesin, bol yaşasın diye
gibi ifadeler bulunuyor. Yeni
yıl bayramı ile ilgili bir özelliği hediyelerin hepsinin beyaz oluşu teşkil
ediyor. Meselâ, o gün Han hazretlerine hediye olarak 100 bin beyaz at, beş
binden fazla beyaz örtülü fil, beyaz dizginler, beyaz yemek kapları vb.
veriliyor. Yeni
yıl ülkenin tüm nüfusu, dini inançlar fark edilmeden, yani putperestler, Müslümanlar
ve Hıristiyanlar, padişahın sağlığı için kendi dinlerince ve kendi
dillerinde dua ediyor. Bu
olay Osmanlı Devleti’nde mezheplerle ilgili hoşgörünün yalnız İslam
dini kaidelerine değil, çok eski bir Türk geleneğine dayandığını açıkça
gösteriyor.” (Marko Polo Gözü ile Orta Asya Türkleri, Mehmet Ali Ekrem, İpek Yolu Uluslar arası Halk Edebiyatı Sempozyumu Bildirileri, 1993) |