|
|
|
|
Çin
Şyunğ-nular’ın “sağ kolunu” kesmek için ne yaptı?
“Herhalde tarihsel nedenlerden dolayı, Han nüfuzu bu bölgeye girdikten sonra
dahi, özellikle Vu-sun ve Loğ-lan gibi, Şyunğ-nulara açık bir şekilde
meylettiğini gösteren bazı devletler vardı. Aslında
Mete döneminden, Hu-han-ye’nin M.Ö. 53 yılında Han sarayına teslim olmasına
kadar, Vu-sun’un batısındaki Parthia’ya (An-şi) kadar olan devletler kural
olarak Şyunğ-nulara Han’a oranla daha iyi davranırlardı. Örneğin
Şyunğ-nu elçilerinin her yerden her türlü erzak ve levazım tedarik etmeleri için
sadece şan-yü tarafından verilmiş itimatnamelerini taşımaları yeterliydi. Buna
karşın, Han elçilerinin büyük bir miktarda ödeme yapmadan ne yiyecek ne de at
bulmaları mümkündü. Han
sarayının, Şyunğ-nuların hakim güç kaynakları olan Batı Bölgeleri’ni ellerinden
almadan onları yenebilmelerinin imkansız olduğunu anlamaları çok sürmedi. İşte,
kesin olarak bu durumun anlaşılması, İmparator Vu’yu, ‘Şyunğ-nuların sağ kolunu
kesmek için’, Batı Bölgelerindeki devletlerle ilişki kurmaya yöneltti.” (Yıng-Shıh Yü, Hsiung-Nu (Şyunğ-Nu), Erken İç Asya Tarihi, s.181) |