Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

KARA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI'NA ÇAĞRI: 2002 yılında Kara Kuvvetleri Komutanlığı kuruluşunun 2211. yıldönümünü kutladı. Bu yaş için temel alınan tarih, Mete'nin (Mo-du veya Mo-tu) babasını öldürerek iktidarı aldığı M.Ö. 209 yılıdır. Ancak biz burada bir tarih yanlışlığı yapıldığını düşünüyoruz. 

Çünkü bizim Hunlar diye nitelediğimiz Şyunğ-nular (yazılışı Hsiung-nu) Mete'den önce de vardı ve Mete babasını yani bizim Teoman diye bildiğimiz Tuman'ı öldürdüğünde Şyunğ-nular Asya'nın en büyük siyasal güçlerinden biriydi. Şyunğ-nular birdenbire Mete ile ortaya çıkmadı. 

Ondan yüzlerce yıl önce de vardılar ve büyük bir siyasal güç haline geldikleri tarih olarak belki de Çin'in Şyunğ-nular'ın kendisi için yarattığı "sıkıntıdan" dolayı yapmaya giriştiği Çin Seddi'nin yapılışına başlanma tarihini (yine de yanlış olur ama doğruya böylece daha yakın olacağız) yani M.Ö. 324 yılını almakta yarar var. 

Bu tarihi Princeton Üniversitesi öğretim üyelerinden Yıng-Shıh Yü'nün İndiana Üniversitesi öğretim üyelerinden Asya uzmanı tarihçi Denis Sinor'un öncülüğünde, 1990 yılında Cambridge Üniversitesi yayını olarak çıkan The Cambridge History of Early Inner Asia başlıklı derleme için kaleme aldığı Hsiung-nu (Şyunğ-nu) adlı makalesine dayandırıyoruz. Bu değerli derleme İletişim Yayınları tarafından Türk bilim insanlarına yaptırılan titiz çevirilerle Türkçe'ye kazandırıldı.

İki örnek daha vereceğiz. Cav Devleti'nin Kralı Vu-linğ M.Ö. 307 tarihinde, barbar kıyafetinin resmi olarak benimsendiğini belirten ve halkının ata binmek ve ok/yay kullanmak sanatlarını öğrenmeleri gerektiğini öngören bir emirname çıkardı. (Bkz. Hunlar/Soru 96) Burada barbar olarak kimlerin kastedildiğini tahmin etmişsinizdir. Çin'e göre Çinli olmayan herkes barbardı ama burada söz edilen kişiler Şyunğ-nular idi. 

M.Ö. 209 tarihinden neredeyse yüz yıl önce Çin, barbarlarla kolaylıkla savaşabilmek için onların kılık kıyafetlerini (geniş pantolon türü giysiler, tunik benzeri gömlekler) resmi olarak benimsedi. Halkı onlar gibi ata binmek ve ok atabilmek için bir emirname ile eğitime çağırdı. 

İkinci örnek, General Li aynı tarihlerde 160 bin kişilik ordusuyla Şyunğ-nuları yenerken karşısında 100 bin kişilik Şyunğ-nu ordusu vardı. M.Ö. 300 yılı dolaylarında yüz bin kişilik Şyunğ-nu ordusundan söz edilmektedir. (Bkz. Hunlar/Soru 96)

Örnekleri uzatmak mümkün ancak buna gerek var mı?

Çağrımız bir yanlışın hiç olmazsa "biraz" düzeltilmesi. Biliyoruz, M.Ö. 324 tarihi de doğru değil ancak en azından M.Ö. 209 tarihi kadar doğrudan uzak değil.

 

Çin Seddi ilk kez ne zaman ve niçin inşa edildi?

“İlginçtir ki, Şyunğ-nular’ın Çin’e yaptıkları silahlı akınlar ile karşılaşmamızdan önce, erken dönem Çince kaynaklardan Çin’in, Şyunğ-nulara karşı kendini nasıl savunduğunu öğreniyoruz.

Son dönem Savaşan Devletler Devri’nin üç büyük devleti olan Çin (Ch’in), Cav (Chao) ve Yen, hepsi Şyunğ-nu’nun güney komşularıydı ve her biri, göçebelere karşı savunma amacıyla kuzey sınırı boyunca setler inşa etti.

Bu üç devletin arasında, Çin (Ch’in) set duvarı inşasında ilkti ve tahmini olarak bu uğraşının gerçekleşmesi M.Ö.324 tarihinden daha geç değildi; ancak setlerden oluşan bu savunma sisteminin tümü –Lunğ-şi (Gansu), Bey-di (Gansu ve Ninghsia’nın bazı kısımlarında) ve Şanğ Kumandanlığı (Shensi ve Suiyuan’ın bazı bölgeleri) dahil olmak üzere –M.Ö.270 yılına kadar bitirilmişti.

Bunu müteakiben, Cav’ın kuzey sınır seddini oluşturan Yün-cunğ’dan (Suiyuan), Yen-mın ve Day’a (ikisi de Shansi’de) uzanan duvarlar, 300 yılı civarında inşa edilmişti. Son olarak, Cav’dan aşağı yukarı on yıl sonra, Yen Devleti’nden Kral Cav, Dzav-yan’dan (Cahar) Şyanğ-pinğ’e (Lyav-ninğ) kadar uzanan uzun bir set duvarını sadece Şyunğ-nular’ın değil, Dunğ-hu’nun da (Doğu Barbarları) saldırılarına karşı korunmak için inşa etti.”

(Yıng-Shıh Yü, Hsiung-Nu (Şyunğ-Nu), Erken İç Asya Tarihi, s.168)