Pazırık’taki mezarlar kime aittir?

“Yeu-çiler’in Hiong-nular’a yenilmeden önce egemenliklerinin tadını çıkardıkları doğrudur. Geniş topraklara sahip olmuşlar ve bozkırdaki öteki kavimleri Hint-Avrupalılar da içinde olmak üzere boyundurukları altına almışlardır. Griaznov’un 1929’da Altay’da, Novosibirsk’in 600 km. güneydoğusunda bulduğu büyük kral mezarlarının sahiplerinin Yue-çiler olduğunu söylersek yanılmış sayılmayız. Genel olarak 5-1. yüzyıllara, daha kesin olarak söylersek 4-2.yüzyıllara ait bu mezarlar Yeu_çiler’le yakın bağları olan halklara ait olabilir; kuşkusuz bu mezarların yurtlarından hayli uzakta olduğu doğrudur, ama bu mezarlarda bulunan ölülerin son mekanlarına gelmeden önce uzun bir yolculuk yaptıkları da kanıtlanmıştır.

Pazırık’ın 1600 metre yükseklikte kurulmuş beş tümülüsü aynı zamanlara ait  değildir ve aynı hanedandan birbiri ardına tahta geçen hükümdarların mezarları güneyden kuzeye doğru uzun bir eksen boyunca sıralanmıştır. Buz tabakasıyla kaplandıkları için dayanıksız eşyalar ve insan kalıntıları çok iyi biçimde korunmuştur, mezarda gövdesinde, birbirinin içine geçmiş hayvan figürleri bulunan bir erkek cesediyle, oldukça sağlıklı görünen diş iltihabı dışında başka hiçbir rahatsızlık izine rastlanmayan –herhalde öldürülmüş- bir kadın cesedine rastlanmıştır.”

(Roux, Orta Asya Tarih ve Uygarlık, S.92-93)