Çin neden Hunlar’a karşı koyamadı?

“..Çin bir atalet dönemi geçiriyordu. Halk çalışmayı seviyordu ama atılımcı değildi. Çünkü Çin’de etnojenez M.Ö.9. yy.da başlamıştı. Bu yüzden ordusu genç ve serkeşlerden ve sınır kabilelerinden teşekkül etmek zorundaydı ki, bu kabileler nazarında Çin kendilerine zulmetmekteydi. Gerçi Çin’de kabiliyetli kumandanlar vardı ama ordu savaşçılık açısından zayıftı.

Hunlar’a gelince; onlar etnik yapılanma ve passioner yükseliş safhasındaydılar. ‘Savaş’ ve ‘halk’ kavramları onlar için aynı şeydi.

Bu yüzden M.Ö.202’den M.S.57’ye kadar nüfusça az olan kahraman Hunlar Hang saldırganlığını dizginlemeyi başardılar. Çinli diplomatların Hunlar’a karşı civar kabileleri harekete geçirmek ve Hunlar’I iç savaşa sürüklemek suretiyle başarılar elde etmelerinden sonradır ki Hang İmparatorluğu onları yenmeye ve imparatorluk bünyesine katmaya muvaffak olabildi.”

(L.N.Gumilöv, Hazar Çevresinde Bin Yıl, S.103)