|
|
|
|
Tonyukuk: Göçebelik iyidir sakın
yerleşmeyin! “Türkler’in şehirlerde daha
ziyade asker ve idareci olarak yaşadıklarını söylemeliyiz. Buna hayret
etmemelidir. Çünkü Türkler yerleşik hayata geçtikleri, şehirlerde
oturdukları taktirde siyasi hakimiyetlerini kaybedeceklerine, hatta varlıklarını
koruyamayacaklarına inanıyorlardı. Vezir Tonyukuk’un bunu açıkça ifade
ettiği görülmüştü. 11. yüzyılda Göçebe Oğuzlar şehirlerde yaşayan
eldaşlarını hor ve hakir görüyorlar, yani küçümsüyorlar ve bu yüzden
onlara Yatuk (tembel) diyorlar, Yatuklar’a mücadele etmeyen, savaş gücünü
yitirmiş insanlar gözüyle bakıyorlardı. 14. yüzyılda Yakındoğu Moğollar’ı
arasında, Moğol’un şehirlerde oturmamasıyla ilgili ‘Cengiz Han’ın
yasasına dayandırılan’ kuvvetli bir inanç yaygındı. 15. yüzyılda
Akkoyunlu Devleti kurucusu Kara Yülük Osman Bey’in oğullarına; ‘sakın
oturarak yaşayışa geçmeyiniz, çünkü beylik ve hakimlik yörüklük ve Türkmenlik
hayatı geçirmekle olur’ sözlerini sık sık söylediği bilinir. Buradaki yörüklük
ve Türkmenlik sözleri ile göçebe hayatı kastedilmiştir.” (Faruk Sümer, Eski Türkler’de Şehircilik,
S.18) |