Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Çin imparatorundan K’i-min Kağan’a akıl...

“K’i-min Kağan (da Şapolyo Kağan’ın görüşünü paylaşıyor ve) işe (onun gibi) kıyafet ve saç şeklinin değiştirilmesi ile başlamak istiyordu. K’i-min, milletinin kıyafetini kaldırıp yerine Çinlilerinkini almak ve hatta ‘asil Çin milletinin her şeyini taklit etmek istediğini’ metbuu (bağımlı olduğu kişi, b.n) Çin imparatoruna ifade etmişti. Ancak imparator, K’i-min Kağan’ın bu fikrine katılmıyordu.

Kağan’ın ısrarlı istekleri karşısında ona ‘kıyafet değiştirmek neye yarar! Öyle hareket ediniz ki milletiniz iyi ve şefkatli olsun, merhametli, uysal ve beğenilen davranışlarda bulunsun’ cevabını yazmak zorunda kalmıştı.

Bununla beraber imparator K’i-min Kağan’ı takdir ediyor, hatta onun bazı düşüncelerini de paylaşıyordu. Filhakika K’i-min Kağan çadır hayatını bırakıp şehir kurarak milletini evlerde oturtmak istiyordu. Onun bu arzusunda samimi olduğunu anlayan Çin imparatoru, K’i-min Kağan için sınır eyaletlerinden birinde (Wan-şou-şu) bir şehir kurulmasını emretmişti. Fakat K’i-min bu esnada öldü.” (608).

(Faruk Sümer, Eski Türkler’de Şehircilik, S.5)