|
|
|
|
Kapgan
Kağan’ın başını kesip Çin’e sundular...
716 senesi haziran ayı olayları (Çin günlüklerinden naklen) “Bayırkular, Kapağan Kağan’ı
öldürdükten sonra başını Çin başkenti Ch’ang-an’a götürerek İmparator
Hsüan-tsung’a sundular. Olay şöyle cereyan etti: Evvelce Kapağan Kağan kuzeye doğru
bir sefer yaparak Bayırkular’ı Tu-lo-shui (Tola) nehrinin kıyılarında büyük
bir bozguna uğratmıştı. Fakat zafer sarhoşluğu içinde bulunan Kapağan,
yurduna dönerken kendisi için gereken emniyet tedbirlerini almamıştı. Bir gün Kapağan bir sögüt ormanından
geçerken Hsieh-chih-lo adındaki bozguna uğramış Bayırku askeri aniden
ormandan çıkarak Kapağan’ı öldürdü. O sırada Ta-wu’chün odusunda Tzu-chiang
rütbesini taşıyan Hao Ling-ch’üan, Çin elçisi olarak Göktürk ülkesinde
bulunuyordu. Hsieh-chih-lo, Kapağan Kağan’ın başını Hao Ling-ch’üan’a
teslim ettikten sonra onunla beraber Çin sarayına geldiler. İmparator Hsüan-tsung, Kapağan Kağan’ın
başını Çin başkenti Ch’ang’ın ana caddesinde bir direğe asılıp
halka gösterilmesini emretti. Bundan sonra Bayırkular, Uygurlar,
Tongralar, Hsiler ve P’u-kular (Bugular), beş ayrı kavim, Çin’e teslim
olmaya geldi. İmparator Hsüan-tsung bu kavimleri Ta-wu-chün ordusunun
kuzeyindeki yerlere yerleştirdi. (Chang Jen-t’ang, s.171.) Bu sırada
Kapağan Kağan’ın oğlu Küçük Kağan (Fu-ch’ü) tahta çıktı. Fakat
çok geçmeden Kutluğ’un oğlu Ch’üeh Tegin (Kül Tegin) tarafından bastırılıp
öldürüldü. Kül Tegin ayrıca adeta Kapağan Kağan’ın bütün oğullarını
ve candan adamlarını öldürüp, ağabeyisi Sağ Şad olan Mo-chih-lien (Bilge
Kağan)’ı kağan ilan etti. Bu zat P’i-ch’ieh (Bilge Kağan)dır. Bilge
Kağan, Göktürkler arasında da Hsiao-sha (Müçük Şad) olarak tanınırdı. Bilge Kağan, kardeşi Kül Tegin’in
kağan olmasını ısrar etti. Fakat Kül Tegin bunu şiddetle reddetti. Bu
sebeple Bilge Kağan, Kül Tegin’i Sol Şad ilan tayin ederek ona bütün
askeri yetkileri verdi.” (O.Fikri Sertkaya, Göktürk Tarihinin
Meseleleri, S.87-88) |