Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Yulug Tigin kimdir?

“Kül Tigin ve Bilge Kağan abideleri Yulug (Yolug veya Yol(l)lug) Tigin adlı bir ‘Tigin’ tarafından yazılmıştır. Kül Tigin abidesinde yazılanlar Yulug Tigin’e Bilge Kağan tarafından dikte ettirilmiştir.

Halbuki Bilge Kağan abidesi Bilge’nin ölümünden sonra yazılmıştır. (Hiç olmazsa bir kısmı). Çünkü Kül Tigin abidesinde Kül Tigin’in ölüm tarihi metnin sonundadır.

Bilge Kağan’ın ölüm tarihi ise metnin içindedir ve Yulug Tigin bu ölüm tarihini şöyle yazmıştır:

Kangım Kağan it yıl onunç ay altı otuzka uça bardı. Lagzın yıl bişinç ay yiti otuzka yog ertürtüm.

Bu iki cümlenin kelime kelime tercümesi şuoud: Babam kağan it yılının onuncu ayının yirmi altısında öldü. Domuz yılının beşinci ayının yirmi yedisinde yog merasimini yaptırdım.

Bilge Kağan abidesindeki bu ibarenin Yulug Tigin’e ait olduğu kabul edildiği taktirde, bu ibareye dayanarak Yulug Tigin’in Bilge Kağan’ın oğlu olduğu ihtiyatla söylenebilir.

Fakat Yulug Tigin’in ‘atısı’ şeklinde akrabalık derecesi bildiren bir unvan (?) taşıdığı ve Yulug Tigin’in hüviyetini tespitte çok önemli olan bu atısı kelimesinin de bugüne kadar açık bir şekilde izah edilmemiş olduğunu da belirtmek gerekir.”

(O.Fikri Sertkaya, Göktürk Tarihinin Meseleleri, S.14)