Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Tu-kiuler Bizans ile ilk kez ne zaman ilişki kurdu?

“567’de Maniaş (Sogd, b.n.), Kafkasya’yı geçer ve Konstantinopolis’e gelir. ‘İskit alfabesiyle yazılan bir mektup taşımaktadır; Bizans kralını selamlar ve ona armağanlar sunar, dört hükümranlığa bölünmüş Tu-kiuler’in hepsinin İstemi’ye bağlı olduğunu bildirir. Ayrıca Tu-kiuler’in elinden kurtulan ve Avrupa’ya sığınan Avarlar’dan da söz eder.

Maniaş 568 Ağustosuna kadar imparatorun yanında kalır, sonra Zemark’ın yönetiminde pek çok Yunanlı elçi eşliğinde ülkesine döner. Türkler’in ülkesine gelince Bizanslı iki ateş arasından geçerek arındırılır, daha sonra İstemi’nin bulunduğu ‘Altın Dağı’na götürülür, bu dağın adından anlaşıldığı üzere Altay Dağı olması gerekir, ama olmayabilir de; Tu-kiuler’in şefinin belirli bir konutu yoktur, genelde İli Havzası civarlarında oturmaktadır.”

(Roux, Orta Asya Tarih ve Uygarlık, S.137)