Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

Köl Tigin kimdir?

Doğumu      : 685 (kangım kagan uçdukta (692) inim Köl Tigin yet(ti yaşta kaltı)

         Batı yüzü 30. satır)

Doğum yeri : Yin-shan (Yin Dağ(lar)ı) (Bk. Clau son, Studia Turcica, 1971)

Adı             : Köl, Çincesi K’üe (çeşitli transkripsiyonlarla Ch’ueh... vs.)

Unvanları    : 1. (Doğumdan ölümüne kadar –kalıtım yolu ile-) Tigin Çincesi T’e-le

                  2. (716-731 yılları arası) Tölis ŞAD

                 Çince tso-hsien-ch’a (sol kanat Şad’ı)

Ölüm tarihi : Köl Tigin kony yılka yit(t)i yigirmike uçdı. (Köl Tigin anıtı Kuzeydoğu yüzü)                   Koyun yılının (birinci ayının) 17.günü= 27 Şubat 731)

                   Köl Tigin öl(ip) kırk artukı yit(t)i yaşıng(a) boltı...

                (47 yıl yaşamıştır)

Yoğ töreni  : Tok(k)uzunç ay yit(t)i ot(t)uzka yog ertürtimiz (Kuzey doğu yüzü)

                 Koyun yılının dokuzuncu ayının 27. günü=1 Kasım 731

Barkı, bedizi ve kitabesi : Barkın, bedizin, bitig taşın biçin yılka yit(t)inç ay yit(t)i ot(t)uzka kop alkdımız (kuzeydoğu yüzü). Biçin (maymun) yılının yedinci ayının 27. günü=21 ağustos 732

Çince kitabenin tarihi 1 Ağustos 732’dir. Türkçe kitabe Çince kitabeden yirmi gün sonra tamamlandığı için Türkçe kitabedeki tarih 21 Ağustos 732’dir. Bunça bitigi bitigme Köl Tigin atısı Yol(l)ug Tigin bitid(d)im. Yigirmi kün olurup, bu taşka bu tamga kop, Yol(l)ug Tigin bitid(d)im. (güneydoğu yüzü.)

(Osman.F.Sertkaya, Göktürk Tarihinin Meseleleri, S.95)