|
|
|
|
Kumandılar
kimdir, nerede yaşar, kaça ayrılırlar? “Kumandılar
başlıca Makariyevsk ile Lebed mansabı arasında olmak üzere Biya
sahillerinde ve dağın kuzey yamaçlarında yaşarlar. Bunlar, beş ile on
evden ibaret küçük köyler halinde her tarafta yerleşik bir hayat sürer ve
çoğunlukla ziraat ile meşgul olurlar. İkâmetgâhları umumiyetle ağaç kütüklerinden yapılmış kaba baraka, toprak kulübe ve kayın kabuğundan yapılmış çadırlardan ibarettir. Birçok şahıslar artık tamamıyla veya yarı yarıya Ruslaşmıştır. Milli
elbise büsbütün kaybolmuş, göçebe hayatın izi de kalmamıştır. Hatta
Tatarca konuşan Kumandılar’ın diline birçok Rusça sözler girmiştir.
Kumandılar iki zaysanlığa ayrılır: Yukarı
Kumandılar zaysanlığı. Bunlar Sô ve Kubandı veya Kumandı (bütün kabile
bunların adını almıştır) adında iki soydan mürekkeptir. Aşağı
Kumandı zaysanlığı. Bunlar Tastar, Yutı, Çabraş ve Tôn-Kubandı adında
beş soydan ibarettir. 1869
yılında Kumandılar’ın sayısı şöyle idi: Aşağı
Kumandılar 831 erkek, 740 kadın. Yukarı
Kumandılar 322 erkek, 284 kadın. Toplam
1153 erkek 1024 kadın.” (W.Radloff,
Sibirya’dan 1.Cilt, S.200) |