|
|
|
|
Çağdaş Altaylılar’ın kökeni
nedir? “Çağdaş Altaylar, Çin kaynaklarından
bildiğimiz eski İskitler’in (Yueçjilerin) yerine geçen eski Türk
‘Tele’ ve ‘Tukyu’ boylarından olan eski Uygurlar, Kimak-Kıpçaklar,
Yenisey Kırgızları, Oğuzlar v.b. boylardan meydana gelmişlerdir. M.S. 1.yüzyılın ilk yarısında
‘Tele’ adı ile genellikle Orta Asya’nın doğu kısmında, Gobi Çölü’nün
yukarılarında göçebe hayat süren ve hayvancılıkla uğraşan boy grupları
akla gelmektedir. Teleler’in Teleut, Telengit ve Telesler’le etnik köken
bakımından bağlantısının olduğu tahmin edilmektedir. Bu karşılaştırma, çağdaş
Altaylar’ın güney grubunun tarihi cetleri meselesini aydınlatabilir. M.Ö. 5 ile 3. yüzyıllarda Dağlık
Altay’ın güney ve güneybatı bölgelerinde Saka-Usun boyları yaşamıştır.
Bunlar İrtiş ile Obi nehirleri arasına ve yukarı Obi bölgelerine yerleşmişlerdir.
Merkezi Altay sakinleri ile Sakalar arasında kültür etkileşimi olmuş, Ön
ve Orta Asya sanatının numuneleri yayılmıştır. Pazırık kültürü, M.Ö. 6.yüzyılın
sonunda Dağlık Altay’ın güney, güneybatı ve kısmen merkezi bölgelerin
yerli halkı ve Kazakistan’ın doğu ve güneydoğu bölgelerinden gelenlerin
muhitinde oluşmuştur. Pazırık kültürü sınırları Orta Asya ve Doğu
Kazakistan’daki geniş sahaları içine almıştır... Meşhur Türkolog N.A.Baskakov, Kuzey
Altaylar’ın oluşumunda Semodi ve Ugor-Fin etnik unsurlarının etken olduğunu
umumiyetle kabul etmekle birlikte, Altaylar’daki soy isimlerinin Orhon yazıtlarında
rastlanan soy isimleriyle benzerliğine dayanarak Kuzey Altaylar’ın Uygur menşeini
ayrıca kaydetmektedir. Baskakov’a göre bu benzerlik,
‘çağdaş Altaylar’ın eski Türk boylarıyla olan genetik bağlantısına
ve Altaylar’ı oluşturan esas etnik unsuru Uygur soylarının –bunlar daha
sonra Oğuzlar ile karışmıştır- teşkil ettiğine işaret eder. Baskakov, başlıca dil malzemelerinin
ve soy – boy yapısının incelenmesi üzerine ‘çağdaş Altaylar; eski Kırgızlar’ın,
eski Uygurlar’ın ve daha sonra Uygurlar’dan ayrılan eski Oğuzlar’ın
torunlarıdır’ fikrine ulaşmıştır.” (Y.A.Putogaçev, Altay ve Sibirya Türk
Halklarının Etnik Kökeni)
|