|
|
|
|
Ebe
seçimi nasıl yapılır? “Oyuna
başlamadan önce ebe seçimi yapılırken çocuklar çeşitli tekerlemeler söylemektedir.
Genelde oyuncular yan yana sıra halinde veya halka şeklinde durur ve bir
oyuncu her kelimesi ya da hecesi bir oyuncuya gelecek şekilde tekerlemeyi söyler.
Son kelime veya hece hangi oyuncuda bitmişse o oyuncu çıkar ve sayma yeniden
başlar. Türkiye’de: Portakalı
soydum Başucuma
koydum Ben
bir yalan uydurdum Şeklinde
söylenen tekerleme Kuzey Kıbrıs’ta; Portakalı
soydum Başucuma
goydum Ben
bir yalancı oldum Şeklinde
söyleniyor. Yine ebe seçimi için Türkiye’de söylenen Eveleme Geveleme adlı
tekerleme değişik varyantla Türkmenistan’da söyleniyor. Her iki söyleniş
şeklini karşılaştırmak açısından aktarıyorum: Türkiye’de:Eveleme
develeme Deve
kuşu kovalama Çengi
çember, miskü amber Sazı,
tuzı Berber
kızı Ne
gün geldin Yazın
geldim Yazılalım Bir
tahtaya dizilelim Encik,
mencik Sen
dur Sen
çık Türkmenistan’daEveleme
develeme Gargı
goyunun ganı bilen Salgım
üzümün sağını bilen Agam
oğlu nere gitti Duza
gitti Haçen
gelcek Yazın
gelecek Eginin
gız Yola düş Yorgala
(yürü) Yatıver
sen çık Aynı
tekerlemenin Özbekistan’daki varyantı; Evelemen
duvalaman Kara
koy (koyun) ge yem veremen Kara
koynun kanı bilen Suçkum
uzun sanı bilen Emmimoğlu
kayda ketti Emmamoğlu
tuzga ketti Emmamoğlu
kaçan keler Emmamoğlu
yaz keler Pullam
pus Kuçin
kus Yolgi
tüs Yumalan
yataver Ebe
seçimiyle ilgili Azerbaycan’dan bir
tekerleme; Tamara
Tamara tat kızı Ermeni
saldat kızı Geline
bak geline Elin
koyup beline Herkes
ona söz dese Gidip
erine değer Eri
miner maşina Sürer
dağın başına Oğlanlar
asker gider Cul
gızların başına Kazakistan’dan
bir örnek: Birim
birim İkim
ikim Üşüm
üşüm Tortüm
tortüm Besim
besim Altım
altım Ayır
baltam Kırkıldayuk Kırman
tavuk Togum
togum Toy
balasın Hanı
mene Şu
balasın Ekin
kayda Pazar
ketti Yaz
keler Yaz
kelmezse küz keler Bakakşak
tokalşak Kıyuv
kıyum” (Mevlut Özhan, Türk Cumhuriyetlerinde Oynanan Çocuk Oyunları, s.455-456) |