|
| |
Moğol parkında kurtların
verdiği hasar yaşamın bir gerçeğidir
Tungalagtuya
Khuukhenduu and Bidbayasakh E.
Gobi Gurvan Saikhan Ulusal Parkı, Moğolistan’ın 35
koruma altındaki bölgesinden biri. 2000 ve 2001 kurtlar ve sürü sahiplerine
ait hayvanlar arasındaki ilişki hakkında bilgi toplamak üzere bu parkta bir
inceleme yaptık.
Park
1993 yılında 2.8 milyon hektar (11.000 mil kare). "Gobi Gurvan Saikhan"ın
anlamı "Gobi’nin Üç Güzel Dağı". Gobi-Altay sıradağlarında
yer alan bu dağların özelliği, kuru stepler, yarı çöller ve çöller. İklim
çok kuru, kışlar soğuk (30 ‘C – 23 ‘F), baharlar rüzgarlı ve yazlar
sıcak (40 ‘C – 104 ‘F). Yapılan çalışma; çeşitli görüşmeler,
saha gözlemleri, kurt öldürmelerinin kayıtları ve kurt dışkılarının
analizini kapsadı. Parkta 218.000 baş hayvanı barındıran 1.100 aile var.
Tesadüfî örnekleme ile 150 aileyi seçtik ve inceledik. Parktaki ailelerde çoğu
koyun ve keçi olmakla birlikte genellikle dört ya da beş tür hayvan var, ve
hayvanlardan et, çeşitli süt ürünleri, post, yün ve kaşmir elde ediliyor.
Bölgenin yaklaşık %10’unu seçtiğimiz hatlar boyunca inceledik. İnceleme
yürüyerek, at sırtında, deve sırtında ve motorlu araçla yapıldı.
Aileler ve sürülerden uzak kısımlardan 37 dışkı topladık. Dışkıdaki tüylerin
yaklaşık %60’ı evcil hayvanlara, yaklaşık üçte biri diğer vahşi
otoburlara ve geri kalan kısım da küçük memelilere aitti. Moğollar üreme
mevsiminde sürülerini bir araya topluyorlar çünkü ilkbaharda genç atlar,
bebek develer ve buzağılar bahar aylarında kurtlara karşı daha savunmasız.
Bu tür hayvanlar genelde serbest halde otlanıyor. Görüşülen ailelerin
toplam 52.142 baş hayvanı vardı. Bunlardan 1.224’ü kurtlar tarafından öldürülmüştü.
Parkın bir kısmında 2000 ve 2001 yıllarında 6.624 baş hayvan kayboldu,
bunlardan 658 tanesi (%10’u) kurtlar tarafından alındı. Seçilen inceleme hatları boyunca 16 yeni leş
de bulundu. Bunların %62’si evcil hayvan, %37’si ise vahşi otoburdu (Moğol
‘gazelle’si ki bir tür antilop, siyah kuyruklu ‘gazelle’ ve ‘ibex’
ki bir tür dağ keçisi). Kurtlara verilen kayıpların büyük kısmı
ilkbahar ve sonbaharda oluyor, çoğunlukla sıpalar, taylar ve bebek develer ölüyor.
2000 ve 2001 yılları arasında, kurtlar tarafından öldürülen sürü
hayvanlarının toplam hayvan sayısına oranı %2.3 idi. Diğer bölgelerle karşılaştırıldığında
bu yüksek bir oran. Kuzey Asya’nın diğer bölgelerindeki yüksek kayıp
oranları, Kazakistan’da %1.5, Sibirya’da %1.6 ve Volga’da %2.2. Kurtlara
verilen çiftlik hayvanı kayıplarının görüşülen ailelere toplam maliyeti
27.455 USD ki bu aile başına 183.03 USD’a yani yıllık gelirlerinin büyük
bir kısmına karşılık geliyor. Moğolistan, kurtların neden olduğu zarar için
halen herhangi bir tazminat ödemiyor. Bu sürü sahipleri, hayvanlarını
kurtlara kaptırdıkça, kurtlardan nefret ediyor. Olasılıkla, bir tazmin
programı sürü sahiplerinin kurtlara karşı tavrını iyileştirecektir.
(Int. Wolf Center)
|
