|
|
|
|
ABD'nin 2000 yılı kurt koruma programı bütçesi 700 bin dolar idi! Tom Meier ABD’de kurtların çiftlik hayvanlarına verdiği zarar tartışmalı bir konu olmaya devam ediyor. Telef olan evcil hayvan sayısı az olmakla birlikte, söz konusu zarar bazı çiftçiler (tarım ve hayvancılık) için büyük bir ekonomik zorluk. Kurtlar için ‘kontrol’ ve "telafi" programları, kurtları geri kazanma maliyetinin büyük ve artan bir kısmını oluşturuyor. ABD’deki gri kurtlar, Alaska dışında üç bölgede bulunuyor. Ortabatıdakiler, ESA’nın (Tehlikedeki Türler Hareketi – Endangered Species Act) koruması altında Kuzey Minnesota’da çoğaldı ve şu anda bu eyaletin yaklaşık yarısını işgal ediyor, "threatened – tehdit altında" olarak kayıtlılar. Wisconsin ve Michigan’a yayılmış durumdaki kurtlar ise "endangered - tehlike altında" olarak kayıtlı. Bu nüfus geri kazanım hedeflerine ulaşmış durumda ve önümüzdeki birkaç yıl içinde kayıtlardan çıkarılabilir. Kanada’dan gelen kurtlar 1995 ve 1996’da Yellowstone ve Central Idaho’ya bırakıldı. Bu alanlarda kurtlar, ABD Balık ve Vahşi Hayat Servisi tarafından "önemsiz deneysel nüfus" olarak sınıflandırıldı, ki bu "tehlike altında" olarak sınıflanan Kuzeybatı Montana nüfusuna oranla daha esnek bir yönetime gereksinim duyuyor. Arizona ve New Mexico’da deneysel Meksika kurdu nüfusu,
tutuldukları yerden vahşi hayata geri döndürülmekte. ABD’de sığır nüfusunun
%17’si ve koyunların %30’u kurtların bulunduğu alanlarda yaşıyor. Çiftlik
hayvanlarının büyük kısmı, kurtların yaşamadığı bölge/eyaletlerde
yetiştiriliyor. Kurtların verdiği hasar genellikle kurt nüfusunun tarımsal
arazilere yayıldığı kısımlarda gerçekleşiyor. Idaho’dakilerin yaklaşık
% 80’i ve Wyoming’dekilerin %40’ı federal arazi üzerinde gerçekleşirken,
ortabatı eyaletleri ve Montana’daki hasarın neredeyse tamamı özel mülklerde
oluştu. Çiftlik hayvanlarının ölüm nedenleri arasında kurtlar
düşük bir oranı temsil ediyor. Kuzey Rocky Dağları'nda 1997 ve 1999 yılları
arasında kurtların neden oldukları, toplam koyun ölümleri içinde
%0.01 (On binde bir)oranındaydı, toplam sığır ölümleri içinde ise %0.03
(On binde üç)
idi. Koyun ölümlerinin büyük kısmını, coyote (kır
kurdu), hastalık, hava koşulları ve otlatma sorunlarından kaynaklanırken, sığırlarınkinde
nedenlerin
çoğunu, hastalık, doğum sırasındaki sorunlar ve hava koşulları oluşturuyor.
Başka birçok evcil hayvan da kurtların verdiği
zarardan etkileniyor. Minnesota’daki hindi yetiştiricilerinin zararı bazı yıllar
binlerle ölçülüyor. Wisconsin’deki avlaklarda değerli "beyaz kuyruklu
geyik"ler kurtlar
tarafından öldürüldü. Kurtlar köpek ve at gibi sahiplerine hem
manevi hem de ekonomik desteği olan türleri de öldürdü. Kurtların öldürdüklerine
ek olarak, birçok çiftlik sahibi kurtlar tarafından
götürülmüş olması olası kayıp hayvanlar da rapor ediyor. Ayrıca yaralı ve
tedirgin evcil hayvanlar da kurt hasarıyla ilgili olarak rapor ediliyor.
Hasar denetiminin büyük bir kısmı ABD Tarım Bakanlığı’na
bağlı WS (Vahşi Hayat Servisi – Wildlife Services) tarafından gerçekleştiriliyor.
Geri kazanma planlarının öldürmeye izin vermediği durumlarda (Michigan ve
Wisconsin), kurtların evcil hayvanlardan uzağa götürülmesiyle, hasar önlenmeye çalışılıyor. Öldürerek kontrole izin verilen
yerlerde 2000 yılı içinde yok edilen kurt sayısı 168 (alanda bulunduğu
bilinen kurtların %5.5’u). Kuzey Rocky Dağları'nda yılda kabaca aynı sayıdaki
kurt, denetim amacıyla naklediliyor ve öldürülüyor. WS bütçesine göre, kurtların kontrolünün 2000 yılındaki
maliyeti yaklaşık 700.000 USD. Michigan, Minnesota, Arizona ve New Mexico’da
sadece kurtlar konusunda çalışan WS personeli görev yapıyor. Diğer eyaletlerdeki WS çalışanları ise mesailerinin bir kısmını
kurtların verdiği hasar konusunda çalışarak geçiriyor.
WS temsilcilerinin çalışmaları sadece kurt
denetimiyle sınırlı kalmıyor, araştırma ve nüfusu düzenleme, kurt hasarını önlemek için öldürücü olmayan yöntemleri test
etme ve canlı hayvan üreticilerine çiftçilikle ilgili öğütler vermebilmek amacıyla kurtları
alıkoyuyorlar. Kurtların bulunduğu tüm eyaletlerde,
zarar gören tüm
canlı hayvan üreticilerine bir tür telafi bedeli ödenmesi mümkün.
Minnesota’da bu tutar hayvan başına 750 USD’a varıyor ve Minnesota Tarım
Bakanlığı tarafından karşılanıyor. Michigan’da da aynı şekilde Tarım
Bakanlığı tarafından karşılanıyor, fakat kaybedilen hayvanın değerinin
tamamı ödeniyor. Wisconsin’de de hayvan değerinin tamamı ödeniyor
ancak program Wisconsin Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından idare
ediliyor. Bu üç eyalet 2000 yılı içinde çiftçilere 100.000 USD’den
fazla telafi bedeli ödedi. Kuzey Rocky Dağları'nda ve Meksika Kurt Geri Kazanma
Alanları’nda telafi bedeli Vahşi Hayat Savunucuları
tarafından ödeniyor. Bedelin tamamı ödeniyor ve 1987’den beri yapılan
toplam ödeme tutarı 160.000 USD. Çiftlik hayvanlarının ve kurtların ölümünü
engellemek üzere, bazı öldürücü olmayan teknikler deneniyor.
"Mucizevi bir mermi" filan bulunmuş değil, fakat bu
teknikler hem sosyal hem de yönetime dair yararlar sağlayabilir. Kurtlar
korunurken, hayvan çiftliği sahipleri hiç olmazsa bu sınırlı araçlara
sahip oldukları için mutlu olabilir. Kurtların öldürülmesine karşı
olanlara, sorunları farklı yollarla çözme girişimleriyle cesaret
verilebilir. Kurt nüfusu azalmadıkça ve yayıldıkça, kurt hasarının
felaket yaratan bir sorun olmadığı fakat çözümünün de çok kolay olmadığı
açık hale gelmiştir. En cesaret veren işaretse, konunun her iki tarafındakilerin
sorunları tartışmak ve çözüm önerilerinde uzlaşmak konusundaki
isteklilikleridir. (Int.Wolf Center) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||