|
|
Neandertalleri yok eden, iklim değişimi değil “İngiltere’deki Leeds Üniversitesi araştırmacılarına göre Neandertal yaşamına noktayı koyan her ne idiyse, iklim değişimi değildi. Neandertallerin son sığınağı olarak düşünülen Güney Avrupa’da o dönemde neler olup bittiğini anlamak için yapılan çalışmanın verileri, Venezüella iklim kayıtlarından geliyor. Neandertallerin Avrupa’da yaklaşık otuz bin yıl öncesine, yani Homo Sapiens’in sahneye çıkmasından kısa bir süre sonrasına kadar yaşadıkları düşünülüyor. Cebelitarık bölgesiyse tahminlere göre en uzun süre dayanmayı başardıkları yer. Neandertallerin yok oluşlarını açıklamaya yönelik birden fazla görüş var; modern insanın ortaya çıkışı da en ön sırada. Ancak yok oluşun, iklimin değişmekte ve son derece kararsız olduğu bir dönemde gerçekleşmiş olması da yabana atılmayacak bir etken olarak görülüyor. Bu farklı varsayımların bir türlü kesinleşememeleriyse, Neandertal fosil ve aletlerini kesin biçimde tarihlendirerek yaşlarını geçmiş iklim kayıtlarıyla karşılaştırmanın güçlüğünden kaynaklı. Bunun nedeni de, yararlanılan radyokarbon yönteminin (ele alınan herhangi bir örnekte, radyoaktif olarak bozunan karbon-14 izotopunun miktarını hesaplamaya dayalı) birçok durumda takvim yıllarıyla doğrudan ilişkilendirilememesi. Yöntem çok eski örnekler için kullanıldığında bir nesnenin diğerinden yaşlı olup olmadığını saptayabilse de, kesin yaşları vermeyebiliyor.
Leeds Üniversitesi ekibiyse bu sorunun üstesinden gelmek için Cebelitarık’taki Gorham Mağarası’nda bulunan Neandertal aletlerinin radyokarbon yöntemiyle saptanan yaşlarını, aynı yöntemle ve çok kesin biçimde saptanan okyanus tortullarınınkiyle (Venezüella’nın Cariaco Havzası’ndan) karşılaştırmış. (Araştırmacılar, Venezüella’daki iklimin Avrupa’dakini yansıttığını söylüyorlar. Nedeni, Avrupa’daki birçok iklim değişimi döneminin Körfez Akıntısı’nda da değişimler yaratarak sonuçta iklimi, Amerika’nın tropik bölgelerinden Atlas Okyanusu’nun kuzey bölgelerine kadar etkileyebilmesi.) Bu tortullardaki minik canlı fosillerinden, dönemin iklim koşullarını anlamak mümkün oluyor. Araştırmacılar, Nature dergisinde yayımladıkları makalede (13 Eylül 2007), Neandertaller için radyokarbon yöntemiyle saptanmış üç olası yok oluş dönemi (32 bin, 28 bin ve 24 bin yıl önce) içinden yalnızca sonuncusunun, bir iklim değişim dönemiyle çakıştığını iddia ediyorlar. Bu aynı zamanda söz konusu dönemler arasında en tartışmalı olanı. Sonuç, bu durumda modern insanı sorumlu tutan varsayım lehine." (news@nature.com 12 Eylül 2007) |
