|
|
Neandertaller de konuşabiliyorlar mıydı? “Sözlü konuşma, yalnızca modern insanın sahip olduğu bir özellik mi? Ya geçmiş akrabalarımızdan Neandertaller? Onlar da konuşabiliyorlar mıydı? Bunu kesin biçimde belirlemek için bilim insanları çok uğraştı. Neandertallerin büyük beyinlere, karmaşık davranış biçimlerine (ölülerini gömmek gibi) sahip oldukları biliniyor. Ancak konuyla ilgili tüm deliller şu ana kadar dolaylı olmaktan öteye gidememiş; nedeni de konuşmayla ilgili yapıların yumuşak olmaları ve fosilleşememeleri. Neandertal anatomisi de şazla ipucu vermemiş. Gırtlakta yer alan “hiyoid” kemiğinin insandakine benzer olduğu biliniyor; ancak iç kulak yapılarının bizimkilerden şarklı olduğu düşünülüyor. Konuşmayla ilgili olduğu düşünülen FOXP2 geniyse; yarasalar ve fareler dahil birçok hayvanda bulunduğu için, başka yönden işleri karıştırıyor. Genin işlevleri kesin olarak bilinmiyor; ancak gendeki mutasyonların insanlarda dil becerilerini çok ciddi biçimde bozduğu, kişilerin gramer algılamasının kaybolduğu ve ağız hareketlerini sözcük oluşturmak üzere denetleyemedikleri gösterilmiş. Tahminler, genin yalnızca insanlarda bulunan bazı tiplerinin (varyasyonlarının) konuşmaya katkıda bulunmuş olabileceği ve bu şarklı tiplerin de 120.000 yıl kadar önce, türümüz Neandertallerden ayrıldıktan çok sonra ortaya çıktığı yönünde. Ancak Almanya’daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü’nde yapılan bir çalışma, bu düşünceyi değiştireceğe benzer. 43.000 yıllık ve şarklı Neandertal bireylerine ait iki kemikten aldıkları DNA, her iki örnekte de FOXP2 diziliminin, modern insanınkiyle uyumlu olduğunu göstermiş bulunuyor. Konuşmada devreye başka genler de girdiği için, son bulgu, Neandertallerin konuşabildiklerini kanıtlamak için tek başına yeterli değil. Ancak araştırmacılar, en azından FOXP2 temelinde, konuşamadıklarını söylemek için de pek neden olmadığını söylüyorlar. (ScienceNow Daily News, 18 Ekim 2007) |