Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

 

 

İç Asya’nın kuzeyinde neden devlet kurulamadı?

“İç Asya’nın en kuzey doğal kuşağı olan tundra ekonomisi. Sakinlerine geçinme düzeyinde bir hayattan daha fazlasını hiçbir zaman veremiyordu, o da ancak geniş arazilerde dağınık yaşamaları koşuluyla.

Tundranın sınırlı avcılık ve ren geyiği yetiştirmeye dayanan ekonomisinin besleyebileceği (tümü belirli bir alan içinde çalışan genellikle bir düzine kadar aile olan) nüfusun siyasal gücü göz ardı edilebilir. (Bir grubun düşman bir çevrede dirliğinin devamının tehlikeye sokmadan altına inemeyeceği) en az nüfus sayısı ile (çevre, temel besin ihtiyaçlarını bile sağlayamayacağı için üstüne çıkamayacağı) en büyüğü arasındaki fark çok dardı.”

(Denis Sinor, Erken İç Asya Tarihi, s.18)