|
|
|
Letaif nedir? “...yazma, ..., 210x130 mm. Ölçüsündedir. Elimize geçtiği
birbirine iplikle ve gelişigüzel tutturulmuş yapraklardan oluşan, satır sayısı
bakımından herhangi bir düzenlilik göstermeyen bu yazmanın tebyiz edilmemiş
bir nüsha olduğu düşüncesindeyiz. Sonradan deri sırtlı ve ebru kapaklı
bir klâsik Osmanlı cildiyle kitap haline getirilmiştir. İkisi beyaza boş
(42, 43) olmak üzere 43 varaktan oluşan yazmada zamanında numaralanmış 211
latife (fıkra) bulunmaktadır. V. 1a’da ve 1b’de adı Letâif olarak
belirtilen yazma, işlek bir Rik’a ile yazılmıştır. Yazılış tarihi
olarak da 208 sayılı fıkranın sonunda da hicri 1243 (1823), 209, 210, 211
sayılı fıkraların sonunda da hicri 1243 (1827) tarihi bulunmaktadır. Bu da
yazmayı düzenleyen şahsın beş yıl boyunca derleyebildiklerini bir araya
getirdiği sonucunu doğurmaktadır. Letâif’te
ekte sadeleştirerek sunduğumuz dokuz Nasrettin Hoca fıkrası bulunmaktadır.
Bu fıkralardan 9, 36, 148, 205 sayılı fıkralardan ilk üçü bütünüyle, dördüncüsü
ise kısmen ilk kez tespit edilmektedir. 55,
89, 121, 209 sayılı fıkralar ise Günay Kut’un hazırladığı tablolarda
33, 219, 24 ve 173. sırada verilmiş; 205 sayılı fıkra ise bir bölümüyle
73. sırada yer almıştır. Şeyyad
Hamza ile Nasreddin Hoca’yı konuşturan 104 sayılı fıkra ise öteki fıkralardan
bazıları gibi Lâmii Çelebi’nin Letâifi’nden alınmadır.” (M.Sabri Koz, Nasreddin Hoca, Bekrî Mustafa ve İncili Çavuş Fıkralarıyla Bazı Tarihsel Fıkra Tipleri İhtiva Eden Bir Yazma “Letâif Mecmuası, Türk Dünyası dergisi, 2000) |