|
|
|
|
Su-şın (proto-Tunguz) kavimlerinden Vu-ciler kimdir? “Y : Gav-li’nin şimalinde Su-şınların eski şehridir.
Mo/hoların yüz kabilesine bağlıdır. Memleketleri şimalden Çi-danlarla
hudutlanır. Eski bir devlet olan İ-lov ise Tanğ zamanında Mo-ho denirdi... K : Sığırları yoktur. Memleketleri düzdür. At ve
arabaları vardır. Toprağı iki erkek bir saban ile sürer, darı, buğday
ekerler, sebze olarak bir nevi ebegümeci vardır, çok domuz beslerler ve hiç
koyun beslemezler. Darı şarabı içerler. Kadınlar kumaştan elbise,
erkekler post giyerler. Nişanlanma şu şekilde sembolize edilir : Erkek kadının
memesini tutar. Yüzlerini sidikle yıkarlar.1 Mezarları üzerinde
koruma için küçük bir ev inşa ederler, diğer şark barbarlarına uymayan
bir dille konuşurlar. Yedi müstakil kabileye bölünürler: Li-mo, Gav-li ile hemhudutturlar; Bo-çü (bunun şimalindedir);
An-cü-gu (Bo-çü’nün şimalî şarkîsindedir); Fu-nye; Hav-şı, Hey-şui,
Bay-şan. Fu-nye şarkında yaşayan bütün kabilelerin taş uçlu
okları vardır. Tay-şan adlı mukaddes bir dağı vardır. Avla yaşarlar, iyi
avcıdırlar. Yayları üç kadem, okları 1,2 kadem uzunluğundadır. 7.
veyahut 8.ayda oklar için zehir yaparlar. Evleri mağara şeklindedir. Dilleri diğer şark kavimlerinden tamamıyla ayrıdır.
Yurtları düz ve rutubetlidir. Toprağı tepe gibi üstüste yığarlar, içine
bir mağara oyarlar ve burada otururlar. Yukarıda delik vardır. Sığırları yok, fakat atlı
arabaları vardır. Tuz çok bulunur. Düğünde kadın kumaş elbise, erkek başında
bir kaplan kuyruğu ile domuz veya köpek derisinden bir elbise giyer.
Pistirler. Av ile beslenirler. Şarap, çiğnenmiş hububattan yapılır... ... D : Asıl adları herhalde Mokri idi. Bunların Mo-h’olarla
aynı olması icap eder. M : Dördüncü yüzyıldan beri.” Y : Boyun yayıldığı yahut sâkin olduğu yer hakkındaki
kaynaklar K : Kültür hakkındaki kaynaklar B : Belki kısa olarak başka kaynaklara işaret, hususi
Avrupalı eserler veya daha ehemmiyetsiz olan kaynak rivayetleri ilavesi M : Bir boyun başlangıcının kaynaklarda ilk ve takribî
olarak tespiti D : Tenkit mahiyetinde düşünceler. (W.Eberhard, Çin’in Şimal Komşuları, S.39) 1 Bu âdetin Vu-ciler’den maada Giljaklar’da
Karasu Mo-h’olarında ve Şansi eyaletinin bazı kısımlarındaki Çin kadınlarında
bulunduğu bildirilmektedir. Tibet’te Dalai-lama’nın sidiği toplanmakta ve
ömrü uzatma ilacı olarak ricale verilmektedir.
Eski Çin Taoistleri de, ömürleri uzasın diye arasıra sidik içerlermiş. |