|
|
|
|
Sumerler’in hayvanlarla ilgili atasöz ve öykülerinden
örnekler... “1.Eşek ırmakta yüzüyormuş, köpek de ona sıkı sıkı
tutunmuş şöyle diyormuş: Kıyıya çıkar çıkmaz onu yiyeceğim. 2.Köpek bir ziyafete gitmiş, ama orada bulunan kemiklere
baktıktan sonra şöyle diyerek uzaklaşmış: ‘Şimdi gideceğim yerde
bundan dana çok yiyecek bulurum.’ 3.Dişi köpek gururla şöyle dedi: ‘(Eniklerim) ister açık
kahve renkli, ister benekli olsunlar, yavrularımı severim. 4.Dokuz kurt ve bir onuncusu beş-on koyunu boğazladılar.
Onuncu aç gözlüydü ve ((tablette, b.n.) bir iki sözcük kırık)... Haince
((tablette, b.n.) bir iki sözcük kırık)...zaman, şöyle dedi: ‘Bunları
size paylaştıracağım! Siz dokuz kişisiniz, öyleyse bir koyun sizin ortak
payınız olacak. Ben de bir kişi olduğuma göre, dokuzunu alacağım. Bu da
benim payım olacak.’ 5.Tilki yaban öküzünün toynağına basıp, ‘Acımadı
mı’ demiş. 6.Tilki kendi evini yapamamış, böylece fethetmek üzere
arkadaşının evine gitmiş! 7.Tilkinin yanında bir değnek vardı (ve şöyle
diyordu): ‘Kime vurayım?’ Yanında bir hukuk belgesi taşıyordu (ve şöyle
diyordu): ‘Neye meydan okuyabilirim?’ 8.Tilki dişlerini gıcırdatır ama başı titrer! 9.Tilki karısına şöyle der: ‘Haydi! Uruk kentini dişlerimizle
pırasa gibi ezelim! Kullab kentini sanki bir sandaletmiş gibi ayaklarımıza
bağlayalım!’. Ama onlar kentin 600 gar (yaklaşık 3 km.) bile yakınına
gelemeden, kentin köpekleri ulumaya başlar: ‘Geme-Tummal, Geme-Tummal!
(tilkinin karısının adı olmalı) Eve dönelim! Haydi oyalanma!’ Kentten köpeklerin
tehditkâr ulumaları geliyordu. 10.Tanrı Enlil’den yaban öküzünün boynuzlarını
dileyen tilkiye öküzün boynuzları takıldı. Ama rüzgar esip, yağmur yağınca
inine giremedi. Gecenin sonuna doğru, soğuk kuzey rüzgarı, fırtına
bulutları ve yağmurdan sırılsıklam (?) olunca şöyle dedi: ‘Gün ışır
ışımaz... (ne yazık ki metnin devamı kırık ve sonrasında tilkinin
boynuzların geri alınması için yalvardığını yalnızca tahmin
edebiliriz). 11.Düşünceleri için – kedi; Eylemleri için - firavunfaresi! 12.Eğer ortalıkta yiyecek varsa, firavunfaresi yer
bitirir; Bana bir parça bırakırsa, onu da bir yabancı gelip yer! 13.Benim bozulmuş yiyeceklerden başkasını yemeyen
firavunfarem, bira ve yağ bulmak için için tırmanmayacak! 14.Ey aslan, sık ‘çalılık’ senin dostundur! 15.“Çalılık”ta, onu tanıyan insanı yemez aslan! 16.Aslan ağıla geldiği zaman, köpek eğrilmiş yünden
tasma takarmış! 17.Aslan bir “çalı” domuzu yakalamış, onu ısırmaya
hazırlanırken şöyle diyordu: ‘Etin henüz ağzımı doldurmadı, ama
keskin çığlıkların kulakları tırmaladı!’ 18.Aslan çaresiz bir dişi keçi yakalamıştı: ‘Bırak
beni gideyim, (dedi dişi keçi) sana arkadaşlarımdan birini, bir koyun
veririm!’. ‘Seni bırakacaksam, (önce) adını söyle’ (dedi aslan). (O
zaman) dişi keçi aslana şöyle dedi: ‘Adımı bilmiyor musun? Benim adım
‘sen akıllısın!’ (Böylece) ağıla vardıklarında aslan kükredi: ‘Şimdi
ağıla geldim, seni serbest bırakacağım! (O zaman) (çitin?) öteki tarafından
keçi şöyle dedi: ‘İşte beni bıraktın! (Gerçekten) akıllılık mı
ettin? (Sana söz verdiğim) koyunu (vermeyi) bırak, ben bile buralarda
duramam!. 19.Fil kendi kendine şöyle diyerek böbürleniyordu (?) :
‘Benim gibisi dünyaya gelmemiştir! Sakın (bu satırın sonu kırık, ama şöyle
geldiğini düşünebiliriz, ‘sakın kendini benimle karşılaştırma!)...!’
(O zaman) çalıkuşu onu şöyle yanıtladı: ‘Ama ben de, kendi küçük ölçülerimde,
aynı senin gibi yaratılmışım!’ 20.Onu bir yük eşeği gibi (zorla) vebadan kırılan bir
kente götürmek lazım! 21.Eşek kendi yatağını yer! 22.‘Zayıf eşeğinin artık hiç hızı kalmadı! Ey
Enlil, zayıf adamının artık hiç gücü kalmadı!’ 23.Eşeğimin yazgısı hızlı koşmak değil, anırmak! 24.Eşek başını eğdi, sahibi burnunu okşayarak şöyle
dedi: ‘Kalkıp buradan gitmeliyiz! Acele et! Haydi! 25.Yükünü atan eşek şöyle der: ‘Geçmişin acıları
hâlâ kulaklarımı çınlatıyor!’ 26.Kaçan eşek gibi, dilim geri dönmez! 27.Gençlik dinçliğim kaçan eşek gibi uyluklarımı
terk etti. 28.Pis kokmayan bir eşek varsa, seyissiz bir eşektir! 29.Eşeğin yaptığı bir gibi topu topu üç yaşındaki
bir kızla evlenmeyeceğim! (S.Kramer, Tarih Sumer’de Başlar) |