|
|
|
|
Moğol devlet düzeni “Devletin muhtelif kısımları
Cengiz ailesi üyelerine verilmişti. Bu alanlarda göçebe hayatı süren
noyanlar, nökerleri ve onlara feodal bağlarla bağlı ayilleri ve esirleriyle,
bu aile üyelerine tabi idiler. Feodal hiyerarşiye dayanan bu toplum aynı
zamanda askeri bir teşkilattı; çünkü tümen (10.000), bin, yüz ve on gibi
kısımlara ayrılmıştı. Tabii bu sayılar, her zaman bu
grupların gerçek kadrosunu ifade etmeyerek, Moğol feodal ordusunun belli başlı
askeri gruplarını gösterir. Bu gruplar ayillere dayanırdı. Çünkü sürek avlarının da dahil
olduğu iktisadi mahiyetteki feodal mükellefiyetler dışında, ayiller, senyörlerine
(noyan) karşı birtakım askeri hizmetler de yüklenmişlerdi. Ayiller için
onların, yüzlerin, binlerin...kadrolarını doldurmak mecburiyeti vardı. Büyük
grupların (bin, tümen) başında bizzat göçebe feodaller bulunurdu. Bunlar, Cengiz kabilesine mensup
prenslerin veya Cengiz hanın ilk daveti üzerine askerleriyle gelirlerdi. Büyük
feodal ordusunun başında Cengiz hanın meşhur muhafız kıtası (kesig)
bulunurdu. B.Ya.Vladimircov’un bu yolda Gizli
Tarih’ten naklettiği dikkate değer kısmı burada tekrarlamak istiyorum:
‘Cengiz dedi ki: ‘Eskiden seksen kişilik bir bekçi kıtasıyla yetmiş kişilik
bir muhafız kıtasına (sanban) sahiptim. Şimdi, Tanrı bütün milletlere hükmetmemi
emredince, benim muhafız kıtam (sanban) için tümenlerden, binlerden, yüzlerden
on bin kişi toplasınlar. Benim yanımda bulunacak olan bu adamları, çevik,
metin ve sağlam olmalarına dikkat ederek memurlardan ve serbest sınıf
mensuplarından seçsinler. Bin beyinin oğlu, kardeşlerini ve on arkadaşını
getirecektir; yüz beyinin oğlu, kardeşini ve beş arkadaşını
getirecektir...’ ”. Devletin muhtelif kısımları Cengiz
ailesi üyelerine verilmişti. Bu alanlarda göçebe hayatı süren noyanlar, nökerleri
ve onlara feodal bağlarla bağlı ayilleri ve esirleriyle, bu alie üyelerine
tabi idiler. Feodal hiyerarşiye dayanan bu toplum aynı zamanda askeri bir teşkilattı;
çünkü tümen (10.000), bin, yüz ve on gibi kısımlara ayrılmıştı. Tabii bu sayılar, her zaman bu
grupların gerçek kadrosunu ifade etmeyerek, Moğol feodal ordusunun belli başlı
askeri gruplarını gösterir. Bu gruplar (A.Yu.Yakubovskiy, Altın Ordu ve Çöküşü,
S.22)
|