Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

Cengiz zamanında Moğol ordusu nasıldı?

“Moğol halkı, savaş zamanında onlara, yüzlere, binlere ve tümenlere (10.000) ayrılan bir ordu şeklini alır.

Her asker muhtaç olduğu silah ve teçhizatı (bayrak, iğne, ip, yük ve binek hayvanları vb.) temin ederdi. Askerlerin getirdiği teçhizat daha yüksek rütbeli kumandanlar tarafından kontrol edilirdi.

Erkeklerin askere alınması, cephe gerisinde kalan ailelerin han hazinesine verilecek vergileri ödemelerine engel olmazdı.  Erkek askere gidince, evde ve ailede onun yerini kadın alırdı. Yasaya göre, ordunun toplanması için gereken emir çıktığı zaman, askerlik çağındaki erkeklerin hiç gecikmeksizin gösterilen yere gelmeleri lazımdı.

Ordudaki disiplin göze çarpacak kadar sertti. Disipline riayet etmeyenler şiddetle cezalandırılırdı. Ağır bir suç işleyen askerler ve hatta en yüksek  şefler (bin beyleri ve hatta tümen beyleri) derhal büyükler tarafından layık oldukları şekilde cezalandırılırdı.

Yasa onluk sisteme göre teşkil edilmiş olan Moğol ordusunun bir özelliğini açık olarak belirtmiştir. Hiç kimse bir onluk, bir yüzlük veya binlik birlikten başka bir birliğe geçemez ve hiçbir şef geçilmesine müsaade edemezdi.

Bu emre riayet etmeyenler cezalandırıldığı gibi, buna müsaade edenler de cezasız kalmazdı. Mesela, birincisi idam edilir, ikincisi ise zincire vurulurdu. Cengiz Han bilinçli bir şekilde savaşta askerlerini şiddete alıştırırdı.

Yasaya göre, savaşta askerler yarı aç bırakılırdı. Çünkü ‘tok köpekten fena av beklenirdi’, yani tok askerden savaşta az yarar sağlanırdı.

Edinilen ganimet, Cengiz Han’ın ordusunda özel bir kurala göre paylaşılırdı. Cengiz Han’ın çağdaşı men-hun’un anlattığına göre, ‘şehirlerin işgalini müteakip ganimetler şefler ve askerler arasında eşit nispetlerde taksim edilirdi. Ganimet ister büyük, ister küçük olsun, Cengiz Han’a takdim edilmek üzere bundan daima bir pay ayrılırdı.’

Yine Men-hun’un haber verdiğine göre, savaşta her askerin birkaç atı vardı. Atlar münavebe ile kullanılır ve bu suretle atlar yorulmaz ve telef olmazdı.

(A.Yu.Yakubovskiy, Altın Ordu ve Çöküşü, S.61-62)