|
|
|
|
Cengiz Han kimdir? “Moğol Devleti, kurucusu ve şefi
Cengiz Hanın kişiliğine de birçok şeyler borçludur. Göçebe feodallarden
Yesügey bahadırın oğlu olan Temücin, 1155’de dünyaya gelmiştir. On yaşında
iken yetim kalmış, refah ve kudretlerinin yok olması üzerine kardeşleriyle
birlikte hemne hemen yoksul denecek bir duruma düşmüştür. Çünkü annesi, aile başkanının ölümünden
sonra yalnız geçim kaynaklarını değil, kendisini terkeden vasalların lüzumlu
müzaharetini de kaybetmişti. Mukadderatının bütün ağırlığına ve
felaketine rağmen, kişisel kabiliyeti ve olayların elverişli bir şekilde
gelişmesi sayesinde, Temücin kısa bir süre içinde kaybettiği mallarını
(sürülerini) elde etmeğe muvaffak olduğu gibi, göçebe feodalin en önemli
kuvvetini teşkil eden nökerlerini de kazandı. Yaptığı birçok akınlardaki başarılarını
siyasi olgunluğu ile sağlayan Temücin, etrafına topladığı muhafız kıtasıyla
bütün Moğolistan’da ün kazandı. Kendine benzer birçok şefi yendikten
sonra, ilk olarak, Kereyit hükümdarı Vang-hanla başarılı bir mücadeleye
girişti. Bundan sonra en önemli ve en güçlü
rakipleri olan Naymanlar ve Camuka ile mücadele etti. 1206’da Onon Irmağı boyunda Moğolistan’ın
en seçkin göçebe feodallerinin iştirakiyle toplanan kurultayda Temücin,
Cengiz Han (kağan) adıyla Moğol kağanı ilan edildi. Göçebe Moğol devletinin resmen bu
tarihten itibaren faaliyete geçtiği kabul edilebilir. Göçebe Moğol feodal
sisteminde bu devlet şöyle kurulmuştu: Keçe çadırlarda oturan oymakların,
yani Moğol kavminin başında Cengiz Han kabilesi bulunuyordu. Bütün Moğol
kavim ve kabileleri onun ulusu, oturdukları alan ise yurdu sayılıyordu. (A.Yu.Yakubovskiy, Altın Ordu ve Çöküşü,
S.22) |