Pirinç

“Pirinç ekimi genellikle tamamen ağaya ait bir hak gibi görünmektedir –en azından Walaş, Rayat ve Dergela’da durum böyleydi. Pirinç ekiminde tam olarak hangi bireylerin çalıştırıldığını ve işlerinin karşılığında nasıl bir gelir elde ettiklerini araştırmadım. Öte yandan Walaş gibi bir köyde neden pirinç ekiminin yerine tütüncülük yapılmadığını anlamak son derece zor. Şeyh Muhammed, düşmanı Dergela Miri’ne kıyasla neden çok daha güçsüz bir konumda olduğunu anlatırken, Mir’in daha güçlü su kaynaklarına sahip olduğu için kendisinden çok daha yaygın bir biçimde tütün üretebilme şansına sahip olmasından yakınıyordu. Bu tutuculuğu açıklayacak muhtemel siyasi sebeplere bundan önceki bölümde değinmiştim, bir de psikolojik sebebe değinmek istiyorum. Kürtler’e göre yaşantılarını ticari bir ürünün insafına bırakıp evdeki yiyecekten olmanın hiçbir anlamı yoktur. Bu konuda belki de ağalar kayda değer bir içgüdüsel öngörüye sahiptir.”

(Rewanduz Kürtleri, Toplumsal ve İktisadi Örgütlenme, s.89, Edmund R. Leach, Aram Yayıncılık)