Akrabalık ilişkilerinin yapısı

“Yukarıda siyasal yapının yüzeysel bir çerçevesini çizmeye çalıştım. Ağalarının birbiriyle ve tebaalarıyla ilişkilerinin gerçekte ne gibi özelliklere sahip olduğu ise ancak akrabalık ilişkileri bağlamında anlaşılabilir.

Eski İngiliz idarecilerinin, doğası gereği birtakım koşullara bağlı olan ağanın otoritesini ancak belli belirsiz bir şekilde anlayabildiklerini pekala söyleyebiliriz. Örneğin Hay ‘Ağalar, kiracı çiftçilerine karşı, özellikle de hükümetin hazır ve nazır olup otoritesini kullanabildiği yerlerde, son derece zalim davranırlar. Dağlık alanlardaki aşiret üyeleri son derece fakirdir ve hükümetten çok az korkar, bu yüzden ağanın bu insanlara zorbalık yapması zor görünmektedir. Eğer yaparsa muhtemelen ortaya rakip bir ağa çıkması çok sürmez’ der.

Bu saptama, zaten Afrika’daki örneklerden de çok iyi bildiğimiz bir olguya işaret eder: Hükümetin ‘şefe’ olan desteği, onun eline sıradan aşiret yönetim sistemlerine son derece yabancı zalim bir otorite verir. Ancak bu, ağa ile tebaa arasında normalde var olan ilişkiyi açıklayan bir durum değildir.”

(Rewanduz Kürtleri, Toplumsal ve İktisadi Örgütlenme, s.43, Edmund R. Leach, Aram Yayıncılık)