|
|
|
|
“Kora”*
kavimlerinden Gav-liler kimdir? “Y
: Lyav-dunğ’un 1000 li (ykl. 500 m.) şarkında kâindir. K
: Burada memleket çok dağlık olduğundan, ekim azdır. Saraylar inşa
edebilirler. Herhalde Fu-yüler’in bir şubesi olacaklar, dilleri Fu-yülerinkine
çok benzer. Beş klandan müteşekkildirler: H’yav-nu
yahut Garp veya sağ klan, Cüe-nu yahut şimal veyahut arka klan, Şun-nu yahut
şark veyahut sol klan, Guan-nu yahut cenup veyahut ön klan, Gui-lov yahut iç
veyahut sarı klan. İlk hüküm süren kral H’yav-nu klanından idi, bundan
sonra Gui-lov’dan çıktı. Her
akşam sevgi eğlencesi yaparlar. Ruhlara, hububat tanrılarına ve yıldızlara
kurban keserler. Onuncu ayda bir gök kurbanı bir de içinde Sui-(şın) adlı
bir tanrı bulunan bir mağaraya kurban sunarlar. İpekten
(Diba denen bir nevi ipekli kumaş) elbise giyerler. Köleleri vardır. İç güvey
giderler. Çocuk büyüyünce, ebeveyin ona mahsus ev takımı yapar. Mezar, üst
üste yığılmış taşlardan ibarettir. İkâmetgahların yanında ruhlara
kurban için büyük bir ev yaparlar. Dilleri ve kültürleri daha geniş manasıyla
Fu-yüler’e benzer. Ambarları vardır. Mağara tanrısı ayininde tanrının
yanına ağaçtan bir burgu dikerler. Hapishaneleri yoktur... Ahlâki
kaideleri yoktur... Sığır ayaklarından fala bakarlar. Büyük kardeş öldükten
sonra küçük kardeşi onun karısıyla evlenir. Bez, ipek ve deri ile örtünürler,
fakirdirler. Silahları biraz Çinlilerinkine benzer... Su
kenarında bir eğlence (bayram) tertip ederler, buna kralları bir sedir üstünde
gelir. Dzu ve dov kaplardan yemek yerler. Atları küçüktür. Ananeleri
yoktur, evlenme serbesttir. Matem zamanı üç yıldır. Bu
kavim, Fu-yüler’den bir şubedir. En eski Lo-yanğ şehrinde kâindir. Şapkaları
(başlıkları) Çin Byenleri’ne benzer. Çevrek satrancı, çanak atma ve top
oynarlar... Dağlarda
yaşarlar. Evleri hasırla örtülüdür yalnız tapınak ve sarayları
kiremitle örtülüdür. Kışın hep ısıtıcı, altı tandırlı yatak
kurarlar. İçinde kendisine tapılan Sui-tanrı bulunan bir mağaraları vardır.
Sokak
çaprazlarında (dönemeçlerde) evlenmemiş gençlerin gece gündüz talim atışı
yaptıkları büyük binalar inşa edilir... Fu-yü
Kralı, ırmak hâkiminin kızıyla evlenir, bu, güneşten gebe kalarak bir
yumurta doğurur, büyük cedleri işte bundan neşet eder. Yumurta köpeklere
atılır fakat yemezler ve ne domuzlar ne de köpekler buna yaklaşır, kuşlar
bunu himaye eder. Kral
da yumurtayı parçalamaz. Annesi kundağa sarar, bundan bir çocuk çıkar.
Buna, tercümesi ‘iyi nişancı’ anlamını veren bir ad verilir. Oğlan at
gütmek mecburiyetinde kalır, iyi atlar temin eder ve yetiştirir. Bir gün kaçış
yolunu tutar. Bu güneş ve ırmak hâkimlerinin oğlu olduğundan kaplumbağa
ve balıklar bunun için sırtlarından bir köprü kurarlar. Gav-li’de yerleşir. Hürmet
makamında Gav-li’de eğilmek bir âdettir. Çok temizdirler. Küçük
ambarları vardır... Müzik
aletleri içinde, beş telli bir sığ, bir Çınğ (arp cinsinden), flüt,
davul vesaire bulunur. Atları
cücedir. Gav-liler’e aynı zamanda Mo denir. 398
yılında Gav-li’den birçok kişi To-balar’ın başşehrine taşınmıştır... 479
yılında Juan-juanlar’la münasebet kuruyorlar; bu münasebetler Di-dov-yüler’e
karşıdır. Bir
eski Kora kaynağına göre en eski zamanda bir büyük sihirbaz bir ayı ile
evlenmiş ve bunlardan Gav-li’nin hükümdar ailesi meydana gelmiştir. M
: Han zamanından beri. D : Bunlar, Gav-gov-li olarak da işaret olunurlar. Gav-li’nin bir kısaltma olmak ihtimali vardır.”
Y
: Boyun yayıldığı yahut sâkin olduğu yer hakkındaki kaynaklar
K
: Kültür hakkındaki kaynaklar
B
: Belki kısa olarak başka kaynaklara işaret, hususi Avrupalı eserler veya
daha ehemmiyetsiz olan kaynak rivayetleri ilavesi
M
: Bir boyun başlangıcının kaynaklarda ilk ve takribî olarak tespiti
D
: Tenkit mahiyetinde düşünceler. *Eberhard'ın
Koreliler yerine Kora adını kullanmasına karışmadık. Biz de başlıkta aynı
adı kullandık. (W.Eberhard,
Çin’in Şimal Komşuları, S.20) |