Zamanda geriye doğru yolculuk yapmanın en kısa yolu tarih okumaktır

Hinduizm'de Bhakti'nin anlamı nedir?

“Esenliğe giden bir başka yol da, katı Yoga’ya uymayan, ancak Tantra Yogası’na yakın bir yol olan bhaktidir. Terimin sözlük anlamı ‘katılma’dır. Bu, bireyin iman aşkıyla Tanrı’ya duygusal bakımdan katılmasıdır. Duygusal sofuluk, Tanrı ile tutkulu bir birleşme isteğinde ortaya konur; kendini kutsal iradeye bırakma (Prapatti) yoluyla, Tanrı’ya ve O’na ulaşmayı kolaylaştıran ustalara boyun eğmedir (seva ‘hizmet’).

Bhakti’de öncekilerden çok daha yalın, özel hazırlığa gerek duymadan, kuramsal olarak her şeye açık tanrıya yaklaşma biçimleri söz konusudur. Din duygusunun kendiliğinden açığa vurulması olan bhakti, edimsel olarak Veda’dan beri bazı ilahilerde görülmüştür.

Varlığı, ‘orta’ Upanişadlar ve Bhagavad-Gita dolaylarında düşünsel düzeyde ve henüz öteki değerlerle karışık olarak, edebiyatta da saptanmıştır. Daha sonra pek çok mezhebin halk şarkılarında, önemli bir Krişnacı metin olan Bhagavata-Purana’da gelişmiş; Hinduizm’den ayrılmaz bir kavrama dönüşmüştür.

Bhakti, Gita’nın açık mesajında şöyle dile getirilir: ‘Ancak Ben için çalışan, kendini Ben’e adayan Ben’i yüce amacında bulur... orada Ben’e ulaşır.’

Tapınmanın öteki biçimlerini reddeden Tamil ozanı Appar’ın açıklaması ise şöyledir: ‘Vedalar’ı söylemek neye yarar? Ya Dersler’i dinlemek? Ya her gün ahlâk yasasını uygulamak? Bir Anga ya da altısını birden öğrenmek neye yarar? Tanrı’yı yüreğinde taşımak, işte sonsuz mutluluğu veren tek şey.’

Tanrı’ya yüreğini açma, bazı öğretilerde, seçilmişlerine lütuf dağıtan Tanrı’nın bağışlaması (prasada) ile yanıtlanabilir. Buna karşılık bhakti, yeni bir insan tipinde bhagavant ya da Tanrı, tanrısal aşkın öncüsü, erdemlerini çevresine ileten bhakta ya da ‘ermiş’i yaratmıştır. Sözgelimi, Tulsidas’taki Rama’nın kardeşi Bharata, cisimleştirilmiş bhakti’dir. Taşıdığı derin aşk nedeniyle, kendini, hemen hemen Tanrı’ya eşit tutar.

Erken dönemde, özellikle Bengal Vişnuizmi’nde, tüm öteki ‘yollar’dakinden daha geniş bir bhakti öğretisi oluşturulmuştur. Burada, şiir ve oyun yoluyla açıklanmak üzere hazırlanmış bilgece kuramlar taklit edilerek duygular, ruh halleri, eşzamanlı ya da ikincil durumların sınıflandırılması yapılmıştır. Öte yandan, tantrizmdekinden ilkede farklı, ama ne daha az yoğun ne de daha az tehlikeli, bir erotikleşme göze çarpar.”

(Hinduizm, Louis, Renou)